Somut İşlemler Dönemi
Concrete Operational Stage
Tanım
Piaget'nin bilişsel gelişim kuramının yaklaşık 7 ila 12 yaşları arasını kapsayan, çocukların benmerkezcilikten uzaklaşıp fiziksel nesneler ve somut deneyimler üzerinde mantıksal işlemler yapabildiği üçüncü evresi.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki bir çocuğa aynı miktarda su içeren özdeş iki bardaktan biri daha uzun ve ince bir bardağa döküldüğünde, işlem öncesi dönemdeki çocuk suyun arttığını düşünürken; somut işlemler dönemindeki çocuk sıvının miktarının değişmediğini, sadece kabın şeklinin farklı olduğunu mantıksal olarak kavrar.
Derin Analiz
Jean Piaget'nin Genetik Epistemoloji yaklaşımında bu evre, çocuğun zihinsel operasyonları içselleştirilmiş ve tersine çevrilebilir (reversible) hale getirdiği kritik bir eşiktir. Çocuklar bu dönemde korunum (conservation), sınıflama (classification) ve sıralama (seriation) gibi temel bilişsel yetenekleri kazanırlar. Algısal merkezlenmeden kurtulma (decentration) sayesinde bir nesnenin birden fazla boyutunu aynı anda dikkate alabilirler. Ancak soyut hipotezler kurma veya tümdengelimli akıl yürütme kapasitesi henüz gelişmemiştir; zihinsel işlemler mutlaka somut, gözlemlenebilir ve deneyimlenebilir nesnelere dayanmak zorundadır.
Etimoloji
Latince 'concretus' (büyümüş, katılaşmış, birleşmiş) ve 'operatio' (faaliyet, işlem, iş) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İşlem öncesi dönem (preoperational stage) ile karıştırılır; işlem öncesi dönemdeki çocuklar mantıksal korunum kazanamaz ve benmerkezcidir, somut işlemler dönemindeki çocuklar ise somut mantık kurallarını başarıyla uygular.