Sosyoekomoyonik Seçicilik Teorisi
Socioemotional Selectivity Theory
Tanım
Bireylerin yaşlandıkça ve kalan zaman algısı daraldıkça, geleceğe yönelik bilgi toplayıcı hedefler yerine duygusal açıdan anlamlı hedeflere öncelik verdiğini savunan yaşam boyu motivasyon teorisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetmiş beş yaşındaki bir bireyin, kariyer odaklı yeni networking etkinliklerine katılmak yerine, uzun süredir görüşmediği yakın bir dostuyla vakit geçirmeyi tercih etmesi ve sosyal çevresini çatışmalı ilişkilerden arındırarak küçültmesi bu teorinin somut bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Laura L. Carstensen tarafından geliştirilen bu teori, motivasyonun zamansal ufuklar (time horizons) tarafından şekillendirildiğini öne sürer. Yaşlılıkta veya zamanın kısıtlı olduğu algılandığı durumlarda (örneğin kronik hastalıklar), bireyler bilişsel kaynaklarını geniş bilgi ağları kurmak yerine, duygusal düzenleme ve anlamlı sosyal bağlar kurmak için mobilize ederler. Nöropsikolojik düzeyde, bu motivasyonel kayma, yaşlı yetişkinlerin negatif uyarıcılara kıyasla pozitif uyarıcılara öncelik vermesiyle (pozitivite etkisi) bilişsel süreçlerde de kendini gösterir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Disengagement theory (Kopuş teorisi) ile karıştırılır; ancak kopuş teorisi sosyal etkileşimlerden pasif bir çekilmeyi savunurken, sosyoekomoyonik seçicilik teorisi aktif, seçici ve amaca yönelik bir duygusal optimizasyonu ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Pozitivite Etkisi
Pozitivite Etkisi
Positivity Effect
Yaşlı yetişkinlerin, gençlere kıyasla olumsuz bilgiden ziyade olumlu bilgiye odaklanma, bu bilgiyi hatırlama ve işleme eğiliminin yaşla birlikte artması durumu.
İncele