Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Suçlu Ama Akıl Hastası

GBMI

Tanım

Sanığın işlediği suçtan sorumlu tutulurken, yargılama anında veya suç işlendiği sırada ciddi bir akıl hastalığından muzdarip olduğunu belirten yasal ve adli tıp statüsü.

Örnek Vaka / Uygulama

Şizofreni tanısı geçmişi olan bir bireyin, takip edilme sanrıları (perseküsyon) etkisindeyken komşusuna saldırması olayında mahkeme, sanığın sanrıların etkisinde olduğunu ancak eyleminin yanlış olduğunu bildiğini tespit ederek onu GBMI (Suçlu ama Akıl Hastası) olarak nitelendirmiş ve hem hapis cezası hem de yüksek güvenlikli bir psikiyatri kliniğinde zorunlu tedaviye hükmetmiştir.

Derin Analiz

Adli psikiyatri ve ceza hukuku kesişiminde yer alan bu kavram, 'akıl hastası olduğu için suçsuz bulunma' (Not Guilty by Reason of Insanity - NGRI) ile tamamen suçlu bulunma arasındaki gri alanı düzenlemek için geliştirilmiştir. GBMI kararı alan bir birey, işlediği suçtan ötürü hapis cezasına çarptırılır; ancak cezaevine gönderilmeden önce veya ceza infaz süresi boyunca psikiyatrik tedavi alması yasal bir zorunluluk olarak hükme bağlanır. Nörokognitif ve klinik değerlendirmelerde, sanığın bilişsel yetilerini tamamen yitirmediği, dürtü kontrolü veya gerçeklikle bağının kısmen koptuğu ancak eyleminin sonuçlarını ayırt etme kapasitesinin hukuki eşiğin üzerinde kaldığı durumlarda uygulanır.

Etimoloji

İngilizce 'Guilty' (Orta İngilizce 'gylt', suç/borç) + 'But' (fakat/ancak) + Latince 'mens' (akıl/zihin) kökünden gelen 'mentally' ve Eski İngilizce 'seoc' kökenli 'ill' (hasta) kelimelerinin kısaltmasıdır.

Karıştırmayın

Akıl Hastalığı Nedeniyle Suçsuz Olma (NGRI - Not Guilty by Reason of Insanity); NGRI kararı sanığın suç anında eyleminin hukuki anlamını kavrayamadığı veya hareketlerini yasaya uygun şekilde yönlendiremediği gerekçesiyle beraatiyle ve tamamen hastaneye yatırılmasıyla sonuçlanırken, GBMI mahkûmiyet ve tedavi kombinasyonunu öngörür.

Keşfetmeye Devam Edin

Adli Psikiyatri

Forensic Psychiatry

Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.

İncele

Cezai Ehliyet

Criminal Responsibility

Bir sanığın, üzerine atılı suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiile göre davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olması durumu.

İncele

DSM-5

DSM–5

Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan, ruhsal bozuklukların sınıflandırılması ve tanı ölçütlerinin belirlenmesinde uluslararası düzeyde standart kabul edilen kılavuz.

İncele