Ahlaki Mazoşizm
Moral Masochism
Tanım
Psikanalitik kuramda, bastırılmış Oidipal karmaşadan kaynaklanan bilinçdışı suçluluk duygusunu hafifletmek amacıyla otorite figürlerinden ceza arama ve buna katlanma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, her terfi aldığında ya da başarılı olduğunda bilinçdışı bir hatayla işini kaybetmesine yol açacak hamleler yapan ve ardından sürekli patronu tarafından azarlanmayı ya da haksızlığa uğramayı sineye çeken bir danışanın durumu ahlaki mazoşizmin klasik bir dışavurumudur.
Derin Analiz
Ahlaki mazoşizm, Freudyen psikanalitik teoride cinsellikten arındırılmış, tamamen yapısal bir süperego baskısıyla işleyen bir dinamiktir. Klinik düzlemde birey, suçluluk yükünü azaltmak için bilinçdışı bir şekilde kendini başarısızlığa mahkum eder, eleştiriye açık hale gelir veya cezalandırıcı ilişkiler kurar. Süperego o kadar katı bir otoriteye dönüşmüştür ki, ego bu içsel cezalandırma mekanizmasından ancak dış dünyadan (veya figürlerden) çile çekerek, haksızlığa uğrayarak veya kurban rolü üstlenerek kurtulabilir. Bu süreç, bireyin acı çekmekten haz duyması şeklinde değil, acı çekmenin suçluluk vicdanını rahatlatma aracı olarak kullanılması biçiminde tezahür eder.
Etimoloji
Latince 'moralis' [töre/ahlak] ve Yunanca 'mazochisme' [Leopold von Sacher-Masoch'un soyadından türetilen cinsel veya ruhsal acıdan haz alma durumu] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Cinsel mazoşizmden (sexual masochism) en temel farkı, cinsel uyarılma veya erotik fantezi içermemesi; tamamen ahlaki bir ceza beklentisi ve süperego kaynaklı suçluluk dinamiğiyle çalışmasıdır.