Aleyhte Tanık
Adverse Witness
Tanım
Mahkemede ifade vermesi için kendi tarafınca çağrıldığı halde, o tarafa karşı açık bir önyargı veya düşmanlık sergileyen tanık.
Örnek Vaka / Uygulama
Cinayet davasında savcılığın olay yerini gördüğü için tanık koltuğuna oturttuğu bir kişi, mahkemede sanık lehine beyanlarda bulunarak savcılığın argümanlarını boşa düşürdüğünde aleyhte tanık statüsü kazanır.
Derin Analiz
Hukuk psikolojisi ve adli psikiyatri bağlamında ele alınan bu kavram, tanığın duruşma esnasında beyanlarıyla kendisini mahkemeye çağıran tarafın iddialarını zayıflatması veya çürütmesidir. Bilişsel ve davranışsal açıdan bu durum, tanığın saklı motivasyonları, taraflarla olan önsel ilişkileri ya da ifadenin alındığı sıradaki algısal çarpıtmalarıyla tetiklenebilir. Sorgulama stratejilerinde çapraz sorgu tekniklerinin uygulanmasını zorunlu kılan metodolojik bir kırılma noktası yaratır.
Etimoloji
Latince 'adversus' (karşı, zıdda yönelmiş) sözcüğünden türetilen 'adverse' sıfatı ile Eski İngilizce 'witnes' (tanıklık, kanıt) kelimesinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Düşman tanık (hostile witness) ile sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da, düşman tanık hukuki olarak mahkemeden açıkça saldırgan veya iş birliğine yanaşmayan tutumu nedeniyle bu statüyü resmi olarak alır; aleyhte tanık ise daha geniş bir önyargı ve taraf tutmama durumunu kapsar.