Antitez
Antithesis
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bireyin 'insanlar doğuştan bütünüyle bencildir' inancını (tez) savunduğu bir akademik tartışmada, fedakârlık ve özgecil davranışların evrimsel temellerini ve nörobiyolojik alt yapısını kanıtlayan verileri öne sürmesi (antitez) bilişsel uzlaşma sürecini başlatır.
Derin Analiz
Felsefe, bilişsel bilimler ve diyalektik süreçlerde antitez, bilişsel çelişki üretme ve argümantasyonu ilerletme mekanizmasının temel taşıdır. Hegelci diyalektikte tez ile antitez çatışması, kavramsal entegrasyonu sağlayan sentez aşamasına zemin hazırlar. Bilişsel düzeyde, bireyin mevcut şemalarıyla (tez) uyuşmayan yeni ve çelişkili verileri (antitez) işleme süreci, epistematik dengesizliğe (disequilibrium) yol açarak üst düzey bilişsel gelişimi ve kavramsal yeniden yapılandırmayı tetikler.
Etimoloji
Antik Yunanca 'anti-' (karşı, zıt) ve 'thesis' (koyma, yerleştirme, önerme) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olup kelime anlamı olarak 'karşı konulan önerme' veya 'zıtlık' demektir.
Karıştırmayın
Paradoks ile karıştırılır; paradoks çözülemez görünen mantıksal bir çelişki barındırırken, antitez diyalektik bir sürecin parçası olarak çözüme (senteze) ulaşabilen doğrudan karşıt bir konumdur.
Keşfetmeye Devam Edin
Tez
Tez
Thesis
Mantıksal analiz, kanıtlama veya çürütme amacıyla öne sürülen önerme ya da özgün araştırmalara dayanan akademik makale ve rapor.
İncele
Sentez
Sentez
Synthesis
Fiziksel ya da kavramsal olarak farklı unsurların bir araya getirilerek tutarlı bir bütün oluşturulması süreci.
İncele
Diyalektik Materyalizm
Diyalektik Materyalizm
Dialectical Materialism
Tarihin ve toplumsal sistemlerin gelişimini maddesel koşullara ve tez-antitez-sentez çatışmasına dayandıran Marksist felsefi öğreti.
İncele
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele