Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Apsis

Abscissa

Tanım

İki boyutlu bir kartezyen koordinat sisteminde, bir noktanın veya veri değerinin yatay (x) ekseni üzerindeki izdüşümünü gösteren birinci koordinat.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir reaksiyon süresi deneyinde, katılımcılara sunulan uyaranın milisaniye cinsinden gecikme süresi apsis ($x$-ekseni) üzerinde, bu uyarana karşı geliştirilen hata yüzdesi ise ordinat ($y$-ekseni) üzerinde grafikleştirilir.

Derin Analiz

Nicel veri analizinde ve psikofiziksel ölçümlerde apsis, genellikle manipüle edilen bağımsız değişkenin (örneğin uyaran şiddeti veya zaman) konumlandırıldığı eksendir. İstatistikte grafiksel gösterimlerin temelini oluşturur; veriler arasındaki fonksiyonel ilişkinin görselerleştirilmesinde, eğrilerin (curve fitting) ve regresyon analizlerinin görsel uzayda okunmasını sağlar. Dikey eksen olan ordinat ile birlikte kullanılarak iki değişkenli veri kümelerinin uzaysal haritasını çıkarır.

Etimoloji

Latince 'linea abscissa' (kesilmiş çizgi, kesik doğru parçası) ifadesinden türetilmiştir; 'abscindere' (kesmek, ayırmak) fiilinden köken alır.

Karıştırmayın

Ordinat ile sıklıkla karıştırılır; ordinat dikey ekseni ($y$-ekseni) temsil ederken apsis her zaman yatay ekseni ($x$-ekseni) ifade eder.