Bağımsız Olgular
İndependent Phenomena
Tanım
İnsan failin doğrudan etkisi veya müdahalesi olmaksızın gerçekleştiği gözlenen her türlü olay veya tezahür.
Örnek Vaka / Uygulama
Hiç kimsenin bulunmadığı terk edilmiş bir evde, hareket sensörlerinin ve ses kayıt cihazlarının poltergeist aktivitesi olarak yorumlanan ani, açıklanamayan akustik dalgalar ve nesne yer değiştirmeleri kaydetmesi.
Derin Analiz
Parapsikoloji ve deneysel anomalistik psikoloji bağlamında bu kavram, telepatik ya da psikokinetik insan aracılığıyla açıklanamayan paranormal olayları niteler. Bilimsel metodoloji açısından, bu tür olguların incelenmesi sıkı metodolojik kontroller ve çift-kör gözlemler gerektirir; zira insan faktörünün (bilinçsiz önyargılar, algılama hataları veya hile) elimine edildiği iddia edilen bu olaylar, genellikle doğal açıklamaların veya deneysel yanılsamaların sınırlarında yer alır. Bilişsel bilimler ise bu tür algıların, insan beyninin nedensellik arama eğiliminden (agency detection) kaynaklanan atıf hataları olduğunu öne sürer.
Etimoloji
Latince 'in-' [değil/olumsuzluk] + 'pendere' [asmak/bağlı olmak] kökünden türetilen 'independent' ile Yunanca 'phainomenon' [görünen şey, tezahür] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Psikokinesis (zihin gücüyle maddeyi etkileme) ve telepati (zihinler arası doğrudan iletişim); bağımsız olgular ise insan failin aracılığı olmaksızın kendiliğinden zuhur ettiği iddia edilen olaylardır.