Bağlam İpuçları
Context Clues
Tanım
Bir okuyucunun, doğrudan tanımadığı veya aşina olmadığı bir kelimenin anlamını hemen yakınındaki cümle ya da paragraf yapısından yola çıkarak çözmesini sağlayan metinsel ipuçları.
Örnek Vaka / Uygulama
Akademik bir metin okuyan bir öğrenci, 'meteliksiz' kelimesinin anlamını bilmemesine rağmen cümlenin devamındaki '...karnını doyurmak için bile tek kuruşu kalmamıştı, öyle ki fırının önünden geçerken sadece ekmek kokusuyla yetinmek zorunda kaldı' ifadesinden hareketle kelimenin aşırı yoksulluk anlamına geldiğini bağlam ipuçlarıyla çözer.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve okuma becerileri literatüründe bağlam ipuçları, çalışma belleği ve anlamsal ağların (semantic networks) işleyiş mekanizmasıyla doğrudan ilişkilidir. Okuyucu, metni işlerken bilinmeyen kelimeyle karşılaştığında bilişsel yükü azaltmak için sözdizimsel (syntactic) ve anlamsal (semantic) ipuçlarına başvurur. Tanımlayıcı, örnekleyici, zıtlık belirten veya eş anlamlı bağlamlar, üstbilişsel (metacognitive) stratejiler devreye sokularak çözümlenir. Bu süreç, sözcük dağarcığının dolaylı yoldan edinilmesinde ve okuduğunu anlama (reading comprehension) performansında merkezi bir rol oynar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sözcük dağarcığı testleri (vocabulary tests) ve doğrudan kelime öğretimi ile karıştırılır; bağlam ipuçları dışsal metin içi verilere dayanırken, doğrudan öğretim aktif hafıza taraması gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Eyleme Geçirme
Eyleme Geçirme
Enaction
Bir sürecin veya modelin mekanik bir otomasyonla değil, rehberlik ve destek eşliğinde hayata geçirilmesi süreci.
İncele
Uzamsal İlişkiler
Uzamsal İlişkiler
Spatial Relationships
Nesnelerin uzaydaki üç boyutlu konumlarını, aralarındaki mesafeleri ve birbirlerine göre yönelimlerini algılama ve işleme kapasitesi.
İncele
Özellik Soyutlama
Özellik Soyutlama
Feature Abstraction
Bireylerin farklı kategorilere ait örneklerle olan deneyimlerinden yola çıkarak, bu kategorilere üyelik koşullarını belirleyen temel özellikleri çıkarma yönündeki varsayımsal bilişsel süreç.
İncele
Yüzey Yapı
Yüzey Yapı
Surface Structure (s-structure)
Noam Chomsky'nin dönüştürücü üretici dilbilgisi kuramında, bir cümlenin konuşmada veya yazıda fiilen ortaya çıktığı, sesletildiği ya da yazıldığı biçimsel organizasyonudur.
İncele