Birinci Basamak İlaç
First-line Medication
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni teşhis almış yaygın anksiyete bozukluğu hastasına, semptomları kontrol altına almak ve uzun vadeli işlevselliği korumak amacıyla, kılavuz önerileri doğrultusunda bir SSRI grubu birinci basamak ilaç reçete edilir.
Derin Analiz
Klinik psikofarmakoloji ve kanıta dayalı tıp pratiklerinde birinci basamak ilaçlar, randomize kontrollü çalışmaların (RKÇ) meta-analiz verileri süzgecinden geçirilerek belirlenir. Bu ilaç grubu, hastanın semptom yükünü optimize ederken iatrojenik komplikasyon riskini minimumda tutmayı hedefler. Örneğin, majör depresif bozukluk tedavisinde seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI), hem güvenilirlikleri hem de tolere edilebilirlikleri açısından birinci basamak konumundadır. Bir ilacın birinci basamak statüsü kazanması, farmakokinetik ve farmakodinamik üstünlüklerinin yanı sıra maliyet-etkinlik analizleriyle de desteklenir.
Etimoloji
İngilizce 'first' (ilk, öncelikli) + 'line' (hat, sıra, basamak) ve Latince 'medicatio' (tedavi etme, ilaçlama) sözcüklerinin bileşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İkinci basamak ilaç (second-line medication) ile karıştırılır; birinci basamak tedavinin yetersiz kaldığı veya yan etkiler nedeniyle tolere edilemediği durumlarda devreye giren alternatif ajanlardır.