Biz-ve-onlar Etkisi
Us-versus-them Effect
Tanım
Bireylerin sosyal dünyayı kendi iç grupları ("biz") ve dış gruplar ("onlar") olarak keskin biçimde kategorize etme ve iç gruplakileri kayırma eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir şirkette farklı iki departmanın (örneğin Yazılım ve Pazarlama) birbirlerinin projelerini sürekli eleştirmesi ve şirket içi bütçe dağılımında kendi departmanlarına öncelik talep etmesi bu etkiyi gösterir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe bu eğilim, insan zihninin karmaşık sosyal çevreyi basitleştirme ve anlamsız gruplaşmalarda bile (minimal grup paradigması) statü ve aidiyet üretme mekanizmasının bir ürünüdür. Evrimsel perspektifte, atalarımızın küçük kabileler halinde hayatta kalma mücadelesi vermesi, tanıdık olana güvenme ve yabancıdan sakınma yönünde nöral ve hormonal bir altyapı (örneğin oksitosin salınımının iç grup lehine artması) biçimlendirmiştir. Bireyler benzer özellikler taşıdıkları insanlarla bağ kurar, kaynakları kendi gruplarına tahsis eder ve dış grup üyelerine karşı örtük önyargılar geliştirir.
Etimoloji
İngilizce zamirler olan 'us' (biz) ve 'them' (onlar) kelimelerinin karşıtlık bildiren 'versus' edatıyla birleşmesinden oluşan, sosyal kimlik kuramının kökenine dayanan analitik bir ifadedir.
Karıştırmayın
Önyargı (Prejudice) ile karıştırılabilir; önyargı daha çok olumsuz duygusal tutumları içerirken, biz-ve-onlar etkisi nötr gruplaşmalarda bile iç grubu kayırma ve dış grubu yabancılaştırma gibi daha geniş bir bilişsel kategorizasyon sürecidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Kimlik Kuramı
Sosyal Kimlik Kuramı
Social İdentity Theory
Bireylerin benlik kavramlarının ve özsaygılarının, ait oldukları sosyal grupların üyelikleri ve bu gruplarla kurdukları özdeşimler üzerinden şekillendiğini savunan sosyal psikoloji kuramı.
İncele