Dendrogram
Dendrogram
Tanım
Hiyerarşik kümeleme analizlerinde veri grupları arasındaki benzerlikleri ve kümeleşme süreçlerini ağaç yapısında gösteren şematik bir diyagramdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik araştırmacı, 100 katılımcının HIV risk profillerini (cinsel partner sayısı, korumasız cinsel ilişki sıklığı ve algılanan risk) incelemektedir. Yapılan hiyerarşik kümeleme analizi sonucunda elde edilen dendrogram, düşük riskli davranış sergileyen katılımcıların alt tabakada hızla tek bir dal altında toplandığını, yüksek riskli profillerin ise uzak mesafelerden birleşerek ayrı bir üst küme oluşturduğunu görselleştirir.
Derin Analiz
Çok değişkenli istatistik ve veri madenciliğinde kullanılan dendrogram, gözlemlerin veya değişkenlerin birbirleriyle olan mesafelerini veya benzerlik matrislerini görselleştirmek için kullanılır. Algoritma, en benzer veri noktalarını veya kümeleri iteratif olarak birleştirerek yukarı doğru büyüyen dal yapıları (nodes) oluşturur. Yükseklik ekseni (y-ekseni), küreler veya bireyler arasındaki uzaklık veyadissimilarity (farklılık) ölçüsünü temsil eder; böylece araştırmacı, verinin yapısına en uygun kesme noktasını (threshold) belirleyerek optimal küme sayısına karar verebilir. Psikometride, klinik kategorizasyonda ve filogenetik analizlerde taxonomik sınıflandırmalar için kritik bir metodolojik araçtır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'dendron' (δένδρον - ağaç) ve 'gramma' (γράμμα - çizim, yazı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'ağaç çizimi'dir.
Karıştırmayın
Serpilme diyagramı (scatterplot) ile karıştırılabilir; scatterplot hammaddenin iki boyutlu uzaydaki konumunu verirken, dendrogram bu noktaların hiyerarşik olarak hangi mesafelerde birbirine bağlandığını gösterir.