Deneyimsel Aile Terapisi
Experiential Family Therapy
Tanım
Aile terapisinde teorik çerçeveleri ve entelektüelleştirmeyi ikinci plana iterek sezgiye, anlık duygulara ve terapistin kendini açmasına odaklanan müdahale yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Seans sırasında anne ve babanın sürekli soğuk ve mesafeli bir dille çocuklarının sorunlarını tartıştığını fark eden deneyimsel bir aile terapisti, entelektüel tartışmayı durdurur ve şöyle der: 'Şu an aranızdaki bu mesafeyi konuşurken göğsümde çok yoğun bir yalnızlık ve sıkışma hissediyorum; sanki birbirinize dokunmaktan korkuyorsunuz.' Bu müdahale, ailenin savunma duvarını aşarak bastırılmış korku ve üzüntülerin odada yankılanmasını sağlar.
Derin Analiz
Deneyimsel Aile Terapisi, sistemik kuramların katı kurallarına ve entelektüel analizlerine bir tepki olarak doğmuştur. Carl Whitaker ve Virginia Satir gibi öncülerin şekillendirdiği bu ekol, değişimin soyut içgörülerle değil, burada-ve-şimdi'de yaşanan duygusal tecrübelerle gerçekleştiğini savunur. Terapist, dışarıdan bakan tarafsız bir gözlemci olmak yerine, kendi duygularını ve spontane tepkilerini sürece aktif olarak dahil eder (self-disclosure). Aile üyelerinin bastırılmış duygularını açığa çıkarmak, maskelerini düşürmek ve otantik bağlar kurmak için heykelleştirme, metaforlar ve doğrudan duygusal yüzleşmeler gibi teknikler kullanılır. Bireylerin ve ailenin rijit savunma mekanizmaları kırılarak, daha esnek ve canlı bir duygusal rezonans alanı yaratılması hedeflenir.
Etimoloji
Latince 'experientia' (deneyim, tecrübe, deneme) kelimesinden türetilmiş olup, bilişsel yapılardan ziyade doğrudan yaşantıya ve duyusal farkındalığa dayanır.
Karıştırmayın
Stratejik aile terapisi ve yapısal aile terapisi ile karıştırılır; ancak onlardan farklı olarak katı kurallara, ödevlere veya davranışsal manipülasyonlara değil, anlık duygusal deneyimlere ve terapistin sezgisel katılımına dayanır.