Deneysel Estetik
Experimental Aesthetics
Tanım
Doğal nesnelere ve sanat formlarına verilen duygusal ve algısal tepkilerin deneysel psikoloji teknikleriyle incelenmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, deneklerin göz hareketlerini (saccade) takip ederek farklı geometrik oranlara ve renk kombinasyonlarına sahip tablolar karşısında beyinlerinin hangi bölgelerinde aktivite artışı olduğunu ve bu tabloları ne kadar 'güzel' bulduklarını Likert ölçeğiyle ölçmesi deneysel estetiğin tipik bir laboratuvar uygulamasıdır.
Derin Analiz
19. yüzyılda Gustav Theodor Fechner tarafından temelleri atılan deneysel estetik, psikofizikten sonra psikolojinin en eski ikinci araştırma alanıdır. Bu disiplin, estetik deneyimi tamamen öznel bir felsefi soyutlamadan çıkarıp ampirik olarak incelenebilir bir fenomene dönüştürür. Öznenin nörobiyolojik ve bilişsel özellikleri ile sanat nesnesinin fiziksel nitelikleri (simetri, renk spektrumu, karmaşıklık) arasındaki etkileşimi inceler. Gestalt psikolojisi ilkeleri, örüntü tanıma süreçleri, dikkat odaklanması ve limbik sistemin ödül devrelerinin sanatsal uyarıcılara verdiği tepkiler bu alanın metodolojik temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'experimentum' [deneme, test] ve Yunanca 'aisthetikos' [duyu, algı yoluyla idrak etme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sanat Terapisi ile sıklıkla karıştırılır; sanat terapisi klinik bir müdahale ve iyileştirme süreci iken, deneysel estetik tamamen algısal süreçlerin ve estetik tercihlerin ampirik ölçümüne odaklanır.