Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dental Lisp

Dental Lisp

Tanım

Sibilant seslerin üretimi sırasında dilin kesici dişlere fazla temas etmesi veya dişler arasına girmesiyle ortaya çıkan bir artikülasyon bozukluğudur.

Örnek Vaka / Uygulama

Yetişkin bir danışanın 'sun' kelimesini telaffuz ederken dil ucunu ön dişlerinin arasına yerleştirmesi ve sesin akustik kalitesinin ıslıklı veya dişsel bir hışırtıya dönüşmesi.

Derin Analiz

Dental lisp, fonetik bir artikülasyon hatası olup özellikle /s/ ve /z/ gibi sibilant (hışırtılı) seslerin çıkarılması esnasında motor planlama ve dil pozisyonlamasındaki sapmalardan kaynaklanır. Konuşma terapisi kliniklerinde sıklıkla ele alınan bu durum, dil ucunun üst ve alt kesici dişlerin arasına itilmesi ya da dişlerin palatinal yüzeyine aşırı baskı yapması sonucu hava akışının yönünün bozulmasıyla karakterizedir. Nöromotor temelli bir konuşma bozukluğundan ziyade, sıklıkla alışkanlığa dayalı bir oral miyofonksiyonel kusur veya ortodontik anomaliler (örneğin açık kapanış - open bite) ile kombine bir yapı sergiler. Konuşma algısı açısından akustik enerji frekans dağılımında kaymalara yol açarak dinleyicide bozulmuş bir /s/ algısı yaratır.

Etimoloji

İngilizce 'dental' (Latince 'dens', diş kökünden türetilmiş dişsel) ve 'lisp' (Eski İngilizce 'ālyspian', peltek konuşmak fiilinden) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Lateral lisp (dilin yan taraflarından hava kaçmasıyla oluşur ve akustik olarak daha ıslaktır) ile interdental lisp (dilin tamamen dişler arasına girdiği dental lisp türü).