Makul İnsan Standardı
Reasonable Person Standard
Tanım
Bir bireyin davranışlarının yerindeliğini, aynı koşullar altındaki varsayımsal ve sağduyulu bir 'makul insan'ın sergileyeceği tepkilerle karşılaştırarak değerlendiren hukuki ve adli psikolojik ölçüttür.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası davasında sürücünün aniden yola çıkan bir yaya çarptığı olayda, 'makul insan standardı' uygulanırken sürücünün o hızda fren yapma süresinin aynı şartlardaki ortalama bir sürücüyle uyumlu olup olmadığı incelenir.
Derin Analiz
Hukuki psikoloji ve adli değerlendirmelerde ihmal (negligence) iddialarını ele alırken temel referans noktası olarak işlev görür. Bireysel öznelliğin ötesine geçerek objektif bir davranışsal baseline (taban çizgisi) oluşturmayı hedefler. Bilişsel süreçlerin, risk algısının ve karar verme mekanizmalarının normatif bir çerçevede nasıl işletilmesi gerektiğini sorgular. Kognitif önyargılar veya durumsal stres faktörleri değerlendirilirken, ortalama bir zihinsel kapasiteye ve duygusal dengeye sahip bir aktörün gösterdiği reaksiyonlar ile zanlının eylemleri arasındaki makas analiz edilir.
Etimoloji
Latince 'rationabilis' [akılcı, mantıklı] kökünden gelen 'reasonable' ve Eski İngilizce 'man' ile Anglo-Normand kökenli 'standard' [ölçüt, kıstas] kelimelerinin hukuki ve adli psikoloji bağlamında birleşmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Subjektif niyet (subjective intent) ile sıklıkla karıştırılır; makul insan standardı kişinin o an ne düşündüğünden ziyade, dış dünyadaki davranışlarının objektif kıstasa ne kadar uyduğuyla ilgilidir.
Keşfetmeye Devam Edin
İhmal
İhmal
Neglect / Negligence
🔹 1. (neglect): Bakım yükümlülüğü altında olunan bir bireyin temel fiziksel, duygusal, tıbbi veya eğitimsel gereksinimlerinin kronik olarak karşılanmaması ya da nörolojik düzeyde bedenin veya çevrenin bir tarafının farkındalığının kaybolması durumu. 🔹 2. (negligence): Durumsal olarak beklenen makul özen, dikkat veya bakım düzeyinin sağlanamaması ya da sorumlulukların yerine getirilmemesi durumu.
İncele
Adli Psikoloji
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele
Karar Verme
Karar Verme
Decision Making
İki veya daha fazla alternatif arasından en uygun olanını seçmeyi içeren temel bilişsel süreç.
İncele