Down Sendromu (tarihsel Adıyla Mongolizm)
Mongolism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
1950'li yıllara ait eski tıbbi arşivlerde zihinsel ve fiziksel gelişim geriliği gösteren vakalar için kullanılan bu ifade, günümüzde hastaların onurunu korumak ve genetik temeli doğru vurgulamak adına 'Down sendromu' olarak revize edilmiştir.
Derin Analiz
Tarihsel süreçte hem antropolojik hem de tıbbi sınıflandırma hatalarının tipik bir örneğini teşkil eder. John Langdon Down tarafından 1866 yılında tanımlanan bu durum, o dönemde geçerli olan ırksal evrim teorileri ve fenotipik benzetmeler nedeniyle 'mongoloid idiyoti' veya 'mongolizm' olarak adlandırılmıştır. Ancak modern tıbbi genetik, bu terimin hem etnik bir grubu patolojikleştirdiğini hem de sendromun gerçek genetik temelini (21. kromozomun trizomisi) yansıtmadığını kanıtlamıştır. Günümüzde klinik pratikte ve DSM/ICD sistemlerinde bu ifadenin kullanımı etnik ayrımcılığa yol açtığı ve bilimsel geçerliliği kalmadığı için tamamen yasaktır.
Etimoloji
İngilizce 'mongol' [Moğolistan kökenli] kelimesine ait '-ism' eki getirilerek türetilmiştir. 19. yüzyılda ırkçı fizyonomik sınıflandırma önyargılarıyla hastaların yüz hatlarının Orta Asya halklarına benzetilmesinden kaynaklanan, günümüzde tamamen terk edilmiş tarihsel bir terimdir.
Karıştırmayın
Down sendromu ile Fragile X sendromu veya Turner sendromu. Temel ayırt edici fark, bu durumun 21. kromozomun tamamının veya bir kısmının fazladan kopyalanmasından kaynaklanması ve tarihsel olarak hatalı bir etnik adlandırmaya maruz kalmış olmasıdır.