Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Durumsal Kaynak Olarak Duygu Modeli

Mood-as-resource Model

Tanım

Olumlu ruh hallerinin bireylere hedef odaklı bilgiyi işleme, olumsuz uyaranlarla başa çıkma ve durumsal taleplere esnek yaklaşma konusunda işlevsel araçlar sunduğunu savunan bilişsel teorik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek stresli bir mülakatına girmek üzere olan bir adayın, mülakat öncesinde sevdiği bir müziği dinleyerek veya olumlu bir anısını hatırlayarak ruh halini yükseltmesi; bu sayede zihinsel esneklik kazanarak beklenmeyen zor sorulara daha yaratıcı, yapıcı ve yapıcı yanıtlar verebilmesi.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve duygulanım bilimleri literatüründe, duygulanımın sadece bir tecrübe olmadığını, aynı zamanda bilişsel sistem için adaptif bir sinyal ve zihinsel sermaye işlevi gördüğünü inceler. Genişlet-ve-inşa et (broaden-and-build) teorisiyle paralel olarak, pozitif duygulanım (positive affect) durumları, bireyin bilişsel esnekliğini artırarak karmaşık problem çözme süreçlerinde heuristiklerin (sezgisel yöntemlerin) daha verimli kullanılmasına zemin hazırlar. Nörobiyolojik düzeyde, dopaminerjik yolların aktivasyonu ile prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin entegrasyonunu optimize eder, böylece çevresel stresörlere karşı psikolojik esneklik (resilience) geliştirilir.

Etimoloji

İngilizce 'mood' (Orta İngilizce 'mod', Eski İngilizce 'mōd' [ruh hali, zihin yapısı]) + 'as' [olarak] + 'resource' (Fransızca 'ressource', Latinkanlı 'resurgere' [yeniden ortaya çıkmak, kaynaklanmak]) + 'model' (Latince 'modulus' [ölçü, biçim]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Duygu Durum Kongrüezisi Etkisi (Mood-Congruent Memory) ile karıştırılır; kongrüezide içerik duyguya benzer şekilde hatırlanırken, kaynak modelinde duygunun kendisi bilişsel kapasiteyi artıran bir enstrüman olarak kullanılır.