Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

En Az Kısıtlayıcı Alternatif

Least Restrictive Alternative

Tanım

Kronik ruhsal bozukluğu olan bireylerin tedavisinde, kişisel özgürlükleri en üst düzeyde korurken güvenliği sağlayan, en az müdahaleci ve kısıtlayıcı yaklaşımın tercih edilmesi gerektiğini savunan yasal ve klinik ilke.

Örnek Vaka / Uygulama

Şizofreni tanısı konmuş ve akut dönemi atlatmış bir hastanın, evinde destekli yaşam modeliyle takip edilebilecekken sırf 'göz altında dursun' diye kapalı psikiyatri kliniğine uzun süreli yatırılması, en az kısıtlayıcı alternatif ilkesine aykırıdır. Bunun yerine hastanın toplum temelli ruh sağlığı merkezine (TRSM) yönlendirilmesi bu ilkenin somut uygulamasıdır.

Derin Analiz

Hukuk felsefesi ile klinik psikolojinin kesişim kümesinde yer alan bu kavram, yirminci yüzyılın ortalarında Amerikan adli psikiyatrisinde hastaların haklarını korumak amacıyla şekillenmiştir. David L. Bazelonun kararlarıyla içtihat haline gelen ilke; hastaneye yatış gibi en radikal ve kısıtlayıcı müdahalelerin ancak toplum temelli bakım, ambulatuar (ayaktan) tedavi veya rehabilitasyon gibi daha az kısıtlayıcı seçeneklerin etkisiz veya yetersiz kaldığı durumlarda son çare olarak uygulanabileceğini öngörür. Klinik pratikte bu yaklaşım, hastanın otonomisini desteklerken, zarar verme riskini minimize eden optimum bir risk-fayda analizi yapılmasını zorunlu kılar.

Etimoloji

İngilizce 'least' (en az), 'restrictive' (kısıtlayıcı, Latincede 'restringere' [geri tutmak, bağlamak] kökünden) ve 'alternative' (alternatif, Latincede 'alter' [diğeri] kökünden) kelimelerinin birleşiminden oluşan hukuki ve psikiyatrik bir terminolojidir.

Karıştırmayın

Rıza (informed consent) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; rıza hastanın tedaviye onay vermesini ifade ederken, en az kısıtlayıcı alternatif tedavinin biçimi ve ortamıyla ilgilidir.