Ergonomik Tuzaklar
Ergonomic Traps
Tanım
İnsan davranışlarını, bilişsel eğilimlerini ve zihinsel süreçlerini göz ardı ederek tasarlanan sistemlerin insan hatasını tetikleme ve kaza olasılığını artırma durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Solak bir bireyin, güç kablosu sağ tarafa konumlandırılmış bir ütüyü kullanırken doğal el hareketlerinin kısıtlanması ve kablonun kumaşa takılma riskinin artması, klasik bir ergonomik tuzak örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel ergonomi ve insan-makine etkileşimi ekseninde değerlendirilen bu kavram, tasarım kusurlarının insan bilişinin doğasında var olan sınırlılıklar ve alışkanlıklarla çatışması sonucu ortaya çıkar. Sezgisel olmayan veya normal motor beceriler ile bilişsel şemaları ihlal eden arayüzler, aletler ya da çalışma alanları, kullanıcıyı farkında olmadan hatalı bir eyleme yönlendirir. Nörobiyolojik düzeyde, otomatikleşmiş motor programlar ile bilinçli dikkat arasındaki uyumsuzluğu tetikler; bu durum da iş yükünü artırarak bilişsel tükenmeye ve dolayısıyla operasyonel hatalara zemin hazırlar.
Etimoloji
Yunanca 'ergon' [çalışma, emek] + 'nomos' [yasa, kural] sözcüklerinin birleşiminden oluşan ergonomi kavramı ile Eski İngilizce 'trappe' [tuzak, kapan] kelimesinin türetilmesiyle literatüre girmiştir.
Karıştırmayın
Kullanım hatası (user error) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; ancak kullanım hatası bireyin özensizliğinden kaynaklanırken, ergonomik tuzak doğrudan hatalı tasarımın kaçınılmaz bir sonucudur.