Eski Hasta Kulübü
Ex-patient Club
Tanım
Psikiyatri hastanesinden taburcu edilen bireylere sosyal ve rekreatif deneyimler sunarak topluma yeniden uyumlarını ve rehabilitasyonlarını destekleyen akran odaklı kuruluş.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısıyla iki ay yatarak tedavi gördükten sonra taburcu edilen 28 yaşındaki bir bireyin, toplum ruh sağlığı merkezi bünyesindeki eski hasta kulübünün haftalık sanat ve doğa yürüyüşü etkinliklerine katılması; bu süreçte izole yaşam tarzından uzaklaşarak işlevselliğini artırması.
Derin Analiz
Eski hasta kulüpleri, psikiyatrik rehabilitasyon sürecinin hastane dışı (aftercare) evresinde kritik bir köprü işlevi görür. Erving Goffman'ın toplam kurumlar teorisinde ele aldığı hastane stigmatizasyonunu ve kurumsal bağımlılığı azaltmayı hedefler. Sosyal destek ağlarının güçlendirilmesi, nüks oranlarının düşürülmesinde farmakolojik tedaviler kadar etkilidir. Grup dinamikleri sayesinde bireyler, içgörü kazanma, sosyal becerileri yeniden edinme ve damgalanma (stigma) ile baş etme mekanizmalarını akran desteği yoluyla pekiştirirler. Bu yapılar formal grup terapisi içerebileceği gibi, tamamen informal sosyal etkileşimlere de dayanabilir.
Etimoloji
Latince 'ex-' (dışarı, -den/dan) + 'patiens' (acı çeken, katlanan) köklerinden türetilen 'patient' kelimesi ile Eski İngilizce 'clyppu' (birlik, topluluk) kökünden gelen 'club' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Akran destek grubu (peer support group) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; eski hasta kulüpleri yalnızca destek sağlamakla kalmaz, aynı zamanda spesifik olarak taburcu sonrası rekreatif ve sosyal rehabilitasyon odaklı kurumsal birer aftercare programı olarak işlev görür.