Etnik Temizlik
Ethnic Cleansing
Tanım
Belli bir coğrafi bölgeyi etnik açıdan homojen hale getirmek amacıyla, bir veya birden fazla etnik grubun sistematik olarak uzaklaştırılması, tutuklanması veya imha edilmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
1990'lardaki Yugoslavya Savaşları sırasında, belirli bölgelerdeki Boşnak nüfusun askeri güçler tarafından evlerinden zorla çıkarılması, mülksüzleştirilmesi ve başka bölgelere göçe zorlanması sistematik etnik temizlik vakasının somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Siyasi psikoloji ve sosyal psikoloji bağlamında etnik temizlik, 'out-group' (dış grup) üyelerinin insanlıktan çıkarılması (dehumanization) süreçlerinin en uç ve yıkıcı tezahürlerinden biridir. Kitle psikolojisinde 'biz ve onlar' ikiliğinin keskinleştirilmesi, korku ve tehdit algısının manipüle edilmesi yoluyla toplumsal meşruiyet üretilir. Uluslararası hukuk ve klinik kriminolojide, kolektif travmaların ve nesiller arası aktarılan psikolojik yaralarınincelenmesinde kritik bir olgudur. Bu süreç, bireylerin aidiyet duygularını hedef alarak kimliklerini ve mekansal hafızalarını sıfırlamayı amaçlar.
Etimoloji
Fransızca 'ethnie' [halk/kavim, Yunanca ethnos] ve İngilizce 'cleansing' [temizleme, arındırma] sözcüklerinin birleşiminden oluşan modern siyasi ve sosyolojik bir terimdir.
Karıştırmayın
Soykırım (Genocide) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; soykırım bir grubu fiziksel olarak tamamen yok etme kastını (mens et rea) içerirken, etnik temizlik öncelikli olarak zorla yerinden etme ve coğrafi arındırma odaklıdır ancak sıklıkla soykırım suçlarıyla iç içe geçer.