Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eureka Görevi

Eureka Task

Tanım

Bir problemin çözümüne ani kavrayışla ulaşma fenomenini incelemek için tasarlanmış, genellikle bariz olmayan ve alışılmışın dışında zihinsel sıçramalar gerektiren problem çözme görevidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir katılımcıya, görünüşte birbirleriyle hiçbir bağı olmayan üç kelime (örneğin: çam, su, delik) verilip bunlarla birleşebilecek dördüncü bir ortak kelimeyi bulması (örneğin: lüle -> çamlülesi yerine lüle taşından bağımsız olarak 'kulak' gibi, tespiti zor bağlantılar) istendiğinde karşılaşılan süreç tipik bir eureka görevidir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve deneysel nörobilim bağlamında eureka görevleri, analitik problem çözmeden farklı olarak 'Gestalt' ekolünün ani kavrayış (insight) süreçlerini ampirik olarak incelemek için kullanılır. Denek, geleneksel deneme-yanılma stratejilerinin ötesine geçerek zihinsel temsilin birdenbire yeniden yapılanmasını (restructuring) deneyimler. EEG ve fMRI çalışmaları, bu tür görevlerin çözüm anında sağ hemisferin temporal lobunda ani bir gama dalgası patlaması ve anterior singulat kortekste artmış aktivite ile karakterize olduğunu göstermektedir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'εὕρηκα' (heureka: 'Buldum!') nidası ile İngilizce 'task' (görev, ) kelimesinin birleşiminden oluşan melez bir bilişsel bilim terimidir.

Karıştırmayın

Analitik problem çözme süreçleri; analitik görevlerde çözüm kademeli (adım adım) ilerlerken, eureka görevlerinde süreç bilinçdışı kuluçka evresinden sonra ani bir patlama ile bilinç yüzeyine çıkar.