Eyleyen Olarak Benlik
Self As Agent
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir seans sırasında, obsesif-kompulsif bozukluk tanısı alan bir danışanın, zihninden geçen müdahaleci düşüncelere karşı 'eyleyen olarak benlik' kapasitesini kullanarak durdurma stratejileri geliştirmesi ve kendi iradi davranışlarının sorumluluğunu alabilmesi bu kavramın somut bir yansımasıdır.
Derin Analiz
William James'in 'I' (özne benlik) kavramıyla paralellik gösteren bu yapı, bireyin dış dünyaya müdahale etme, seçim yapma ve öz-yönetim kapasitesini ifade eder. Gordon Allport ve modern benlik psikologları, bu kavramı pasif bir algılayıcıdan ziyade, motivasyonel süreçleri harekete geçiren aktif bir fail olarak ele alır. Nörobiyolojik düzeyde; ön singulat korteks (ACC), dorsolateral prefrontal korteks (dlPFC) ve bazal ganglionlar arasındaki devrelerin eşgüdümlü çalışmasıyla ortaya çıkan 'ajanlık hissi' (sense of agency) ile doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Gözlemci olarak benlik (self as observer) ile sıklıkla karıştırılır; gözlemci benlik deneyimleri dışarıdan izleyen pasif bir tanık konumundayken, eyleyen benlik doğrudan müdahale eden ve yönlendiren aktiftir.
Keşfetmeye Devam Edin
Gözlemci Olarak Benlik
Gözlemci Olarak Benlik
Self As Observer
Bilinçli deneyimlere ve öz-bilgiye erişimi olan, William James'in kuramındaki 'ben' (I) özne konumuna denk düşen aktif farkındalık odağı.
İncele
Öz-yönetim
Öz-yönetim
Self-management
Bireyin, özellikle belirli bir hedefe ulaşmak amacıyla kendi davranışlarını, dürtülerini ve bilişsel süreçlerini bilinçli olarak denetlemesi ve düzenlemesidir.
İncele