Gözlemci Olarak Benlik
Self As Observer
Tanım
Bilinçli deneyimlere ve öz-bilgiye erişimi olan, William James'in kuramındaki 'ben' (I) özne konumuna denk düşen aktif farkındalık odağı.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir seans sırasında panik atak geçiren bir danışanın, 'Kalbim hızla çarpıyor ve öleceğim' düşüncesine kapılmak yerine, 'Şu anda zihnimde kalp çarpıntısıyla ilgili bir ölüm düşüncesi beliriyor, bunu sadece izliyorum' diyebilmesi gözlemci olarak benliğin aktif kullanımını gösterir.
Derin Analiz
William James'in benlik kuramında 'self as known' (nesne olarak benlik / 'me') kavramının karşısına konumlanan bu yapı, deneyimleyen, düşünen ve fark eden özneyi temsil eder. Bilişsel bilimler ve üçüncü nesil davranışçı terapilerde (özellikle Kabul ve Kararlılık Terapisi - ACT), bu kavram 'bağlamsal benlik' veya 'aşkın benlik' (transcendental self) bağlamında ele alınır. Bireyin düşüncelerin, duyguların ve bedensel duyumların içeriğinden ayrı durarak onları sadece izleyebildiği meta-farkındalık durumunu tetikler. Nörobilimsel düzeyde, varsayılan durum ağı (default mode network) ile yürütücü kontrol ağları arasındaki dinamik etkileşimin öznel yansıması olarak tezahür eder.
Etimoloji
İngilizce 'self' (Eski İngilizce 'silfa', öz/kendi) + 'observer' (Latince 'observare', dikkatle izlemek/gözlemlemek kökünden türetilmiştir).
Karıştırmayın
Nesne Olarak Benlik (Self as known / 'Me'): Bireyin sahip olduğu özellikler, anılar ve sosyal roller bütünüdür; gözlemci olarak benlik ise bu içerikleri inceleyen aktif özgedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Agnostisizm
Agnostisizm
Agnosticism
Belirli metafizik iddiaların veya önermelerin doğruluğunun ya da yanlışlığının bilinemeyeceğini savunan felsefi ve epistemolojik bir şüphecilik konumudur.
İncele
Bayesci
Bayesci
Bayesian
Popülasyon özelliklerine dair önsel bilgilerin (a priori) ampirik gözlem verileriyle güncellenmesini sağlayan istatistiksel çıkarsama ve olasılık yaklaşımı.
İncele
Bilişsel Alan
Bilişsel Alan
Cognitive Domain
Bireyin bilgi işleme, akıl yürütme, hatırlama, problem çözme ve karar verme gibi zihinsel süreçlerinin ve kapasitelerinin tamamını kapsayan psikolojik kategori.
İncele
Olumlu Aktarım
Olumlu Aktarım
Positive Transfer
Geçmişte edinilen bilgilerin veya becerilerin, yeni bir konunun öğrenilmesini veya mevcut bir görevin performansını kolaylaştırması ve geliştirmesi durumu.
İncele