Bayesci
Bayesian
Tanım
Popülasyon özelliklerine dair önsel bilgilerin (a priori) ampirik gözlem verileriyle güncellenmesini sağlayan istatistiksel çıkarsama ve olasılık yaklaşımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir tanı testinin değerlendirilmesinde; bir hastalığın toplumdaki genel görülme sıklığı (önsel olasılık) bilinmektedir. Yeni bir hastaya yapılan pozitif test sonucu, sadece testin duyarlılığı ile değil, bu önsel oranla birlikte işleme sokularak hastanın gerçekten o hastalığa sahip olma olasılığı (artçı olasılık) yüksek bir hassasiyetle hesaplanır.
Derin Analiz
Bayesci yaklaşım, sıkçılık (frequentist) istatistiğinin aksine, bilinmeyen parametreleri sabit birer gerçeklik olarak değil, olasılıksal rastgele değişkenler olarak ele alır. Temel mekanizması, Bayes Teoremi üzerine kuruludur: Önceki inançlar veya veriler (önsel dağılım / prior) yeni elde edilen kanıtlarla (olurluk / likelihood) birleştirilerek güncellenmiş bir sonuç (artçı dağılım / posterior) elde edilir. Bilişsel bilimlerde ve nörobilimde insan beyninin bilgiyi işleme mekanizmalarını (örneğin öngörücü kodlama / predictive coding) modellemek için kullanılan baskın matematiksel çerçevedir.
Etimoloji
18. yüzyıl İngiliz matematikçi ve Presbiteryen papaz Thomas Bayes'in soyadından türetilmiştir; olasılık teorisine ve istatistiksel çıkarsamaya getirdiği devrimci yaklaşımla anılır.
Karıştırmayın
Sıkçılık İstatistikleri (Frequentist Statistics); sıkçılık yaklaşımı olasılığı uzun vadeli frekanslar olarak tanımlar ve önsel bilgilerin modele dahil edilmesini reddeder.