Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fosilleşme

Fossilization

Tanım

İkinci dil ediniminde, öğrenenin dil gelişiminin anadile benzer tam yetkinliğe ulaşamadan kalıcı bir ara aşamada durması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yıllardır İngilizce konuşan ancak ana dili Türkçe olan bir bireyin, 'he' ve 'she' zamirlerini sürekli karıştırması veya fiil çekimlerindeki üçüncü tekil şahıs '-s' takısını aradan geçen onca zamana ve eğitime rağmen istikrarlı bir şekilde atlaması, bilişsel düzeyde birer fosilleşmiş yapıdır.

Derin Analiz

Fosilleşme, bilişsel psikoloji ve ikinci dil edinimi (SLA) literatüründe, özellikle Selinker'in Ara Dil (Interlanguage) teorisi çerçevesinde incelenir. Öğrencinin ana dilinden kaynaklanan yapısal aktarımlar, bilişsel biliş-ötesi stratejilerin sınırlılıkları ve girdi eksikliği nedeniyle hatalı veya eksik dilbilgisi kalıplarının bilişsel düzeyde kalıcı hale gelmesini tanımlar. Nörobiyolojik olarak, kritik dönem hipotezi ve beyindeki nöral plastisitenin yaşla birlikte değişen dinamikleriyle yakından ilişkilidir; sinaptik esnekliğin azalması, kalıcı dilsel sapmaların düzeltilmesini nörolojik olarak maliyetli ve karmaşık hale getirir.

Etimoloji

Latince 'fossilis' (kazarak çıkarılan, yerden çıkarılan) kökünden türetilmiş olup, dilbilim bağlamında dilsel formların kalıplaşarak değişmez hale gelmesini ifade eder.

Karıştırmayın

Ara dil (Interlanguage) ile sıklıkla karıştırılır; ara dil tüm geçici dil sistemini kapsarken, fosilleşme bu sistemin belirli bir noktada ilerlemesinin durup kalıcılaşma alt sürecidir.