GESP
GESP
Tanım
Genel duyu dışı algı anlamına gelen ve telepati ile durugörü yeteneklerini aynı deneysel paradigma içinde inceleyen parapsikolojik bir kısaltmadır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir parapsikoloji laboratuvarında Zener kartlarıyla yapılan bir deneyde, vericinin karta bakarak zihnindeki sembolü alıcıya aktarmaya çalışması (telepati bileşeni) ve aynı anda odadaki başka kapalı bir masada duran kartın içeriğinin bilinmeye çalışılması (durugörü bileşeni) GESP paradigmasına tipik bir örnektir.
Derin Analiz
Parapsikoloji ve erken dönem deneysel psikoloji çalışmalarında, duyusal girdilerin tamamen engellendiği koşullarda bilginin zihinden zihne veya nesnelerden zihne aktarımını incelemek için formüle edilmiştir. Rhine Enstitüsü'nün öncülük ettiği laboratuvar deneylerinde, deneklerin hem başka bir bireyin zihnindeki içeriğe (telepati) hem de kapalı bir zarftaki veya kutudaki sembollere (durugörü) aynı anda maruz kaldığı durumları ifade eder. Modern bilişsel bilim ve nöroloji, kontrollü replike edilebilir ampirik kanıt eksikliği nedeniyle bu kavramı metodolojik olarak geçerli kabul etmemekte, verileri istatistiksel sapmalar, artefaktlar veya bilişsel yanlılıklar üzerinden açıklamaktadır.
Etimoloji
İngilizce 'General Extrasensory Perception' (Genel Duyu Dışı Algı) ifadesinin kısaltması olup, parapsikoloji ve deneysel psikoloji literatüründe telepati ve durugörü (clairvoyance) süreçlerini tek bir çatı altında toplamak amacıyla türetilmiştir.
Karıştırmayın
Telepati (yalnızca zihinden zihne bilgi aktarımı) ve durugörü (nesnelerin veya olayların duyu organları kullanılmadan algılanması); GESP ise bu iki anomalinin deneysel olarak ayrılamadığı veya ortak test edildiği durumları kapsar.