Gheel Kolonisi
Gheel Colony
Tanım
Ağır ruhsal rahatsızlığı olan bireylerin ayrı evlerde barındırıldığı ve çeşitli işlerde istihdam edildiği, 13. yüzyıla uzanan tarihi Belçika sığınak kasabası ve topluluk temelli bakım modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik şizofreni tanısı almış bir bireyin, hastane ortamında uzun süreli tecrit edilmesi yerine, Gheel modelini benimseyen bir kasabada yerel bir çiftçinin yanında hem barınma imkânı bulması hem de tarımsal işlerde rehber eşliğinde çalışarak toplumsal işlevselliğini koruması.
Derin Analiz
Gheel kolonisi, modern toplum temelli psikiyatri ve koruyucu ruh sağlığı uygulamalarının tarihsel atası olarak kabul edilir. Kurumsal tecrit (asylum) modelinin hâkim olduğu yüzyıllarda, hastaları dört duvar arasında izole etmek yerine yerel halkın evlerine misafir ederek toplumsal yaşamın içine entegre eden devrimci bir ekosistem sunmuştur. St. Dymphna efsanesinin etrafında şekillenen bu kültürel ve dini hassasiyet, zamanla ampirik bir tedavi pratiğine dönüşmüş ve 1850 yılında devlet denetimine alınarak kurumsallaşmıştır. Günümüzde 'koruyucu aile' ve 'akran destekli toplum temelli rehabilitasyon' modellerinin temelini epistemolojik açıdan beslemektedir.
Etimoloji
Belçika'nın Antwerp ilinde yer alan Gheel (Geel) kasabasının adından türetilmiştir; kökeni 13. yüzyıldaki azize St. Dymphna efsanesine ve buradaki erken dönem toplumsal bakım geleneğine dayanır.
Karıştırmayın
Deinstitüsyonalizasyon (kurumdan arındırma) süreciyle karıştırılabilir; ancak Gheel kolonisi modern anlamdaki tasfiyeden ziyade yüzyıllardır var olan organik bir toplumsal bakım ve entegrasyon modelidir.