Grup İçi Uç Ortalama Etkisi
İngroup Extremity Effect
Tanım
Bireylerin, kendi ait oldukları grubun üyelerini, bu üyelerin eylemlerini ve çıktılarını abartılı bir şekilde olumlu olarak değerlendirme eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir üniversite kulübünün yönetim kurulu seçimlerinde, üyelerin kendi adaylarının hazırladığı son derece vasat ve eksik bir projeyi, dış gruptan bir adayın kusursuz projesinden çok daha üstün ve devrim niteliğinde olarak nitelendirmesi ve puanlamada aşırı cömert davranması.
Derin Analiz
Sosyal kimlik kuramı ve sosyal biliş çerçevesinde incelenen bu olgu, bireyin benlik saygısını koruma ve yükseltme motivasyonunun bir ürünüdür. Zihin, kategorizasyon süreçlerinde dış grup homojenliği ve iç grup kayırıcılığı mekanizmalarını işletirken, iç grup üyelerinin performansını veya karakterini değerlendirirken nesnel ölçütlerden sapar. Bu sapma, istatistiksel olarak nötr bir değerlendirme çizgisinden pozitif yönde keskin bir kayma şeklinde, yani uç bir değer olarak kendini gösterir. Bilişsel ekonomi ve in-group favoritism (grup içi kayırmacılık) dinamikleri, beyinde ödül devrelerini tetikleyen sosyal onay süreçleriyle pekiştirilir.
Etimoloji
İngilizce 'in-' (içerideki) + 'group' (grup) ve Latince 'extremus' (en dıştaki, en uçtaki) sözcüklerinin birleşiminden oluşan, sosyal psikoloji yazınına kazandırılmış bir bileşik terimdir.
Karıştırmayın
Grup içi kayırmacılık (ingroup bias) ile sıklıkla karıştırılır; grup içi kayırmacılık genel bir tercih eğilimini ifade ederken, uç ortalama etkisi değerlendirmenin şiddetindeki 'abartılı ve uç' niteliğe odaklanır.