Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Haptik Müller-lyer Yanılsaması

Haptic Müller-lyer İllusion

Tanım

Dokunma duyusu aracılığıyla algılanan, uçları birbirine bakan ok başlarına sahip somut çizgilerin, uçları dışarı bakanlara kıyasla daha uzun algılandığı somatosasensoriyel yanılsama.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir katılımcı gözleri kapalı şekilde özel olarak tasarlanmış kabartmalı çizgileri parmak uçlarıyla yoklar. Uçları içe dönük oklarla biten birinci çizgi, fiziksel olarak ikinci çizgiyle tamamen aynı uzunlukta olmasına rağmen, katılımcı birinci çizginin belirgin şekilde daha uzun olduğunu sözel olarak rapor eder.

Derin Analiz

Haptik Müller-Lyer yanılsaması, görsel sistemin ötesinde, somatosasensoriyel ve proprioseptif işleme süreçlerinin de geometrik ve uzamsal illüzyonlara duyarlı olduğunu kanıtlar. Bireyler parmaklarıyla çizgileri takip ederken, ok uçlarının yarattığı motor ve dokunsal bağlam, motor korteks ile somatosasensoriyel korteks arasındaki entegrasyonu manipüle eder. Çizginin uçlarındaki açılar, parmakların hareket mesafesini ve dokunsal yönelimini yanlış yorumlamaya zorlar; böylece görsel kortekste gözlenen geometrik çarpılma, dokunma modalitesinde de benzer bir bilişsel ve algısal sapma üretir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'hapsis' (dokunma, hissetme) ve Alman psikiyatrist Franz Müller-Lyer'in soyadından türetilmiştir.

Karıştırmayın

Görsel Müller-Lyer yanılsaması (sadece optik girdiye dayanır; haptik versiyonu ise dokunsal ve kinestetik geri bildirimi içerir).