İdiyoglossi
İdioglossia
Tanım
Yalnızca bir veya iki kişi tarafından konuşulan, dışarıdan bakanlar için anlaşılmaz ses bozulmaları, ikameler ve eksiltmeler içeren kendine özgü gizli dil.
Örnek Vaka / Uygulama
Üç yaşındaki ikiz kardeşler Efe ve Ece, yetişkinlerin anlamakta zorlandığı, kendilerine has kelime dağarcığı ve sesbilgisel kuralları olan bir iletişim sistemi geliştirmişlerdir. Örneğin 'su' sözcüğü yerine sürekli 'ti-ta' ses öbeğini kullanmakta ve bu ifadeyi yalnızca ikisi bir arada olduğunda anlamlandırmaktadırlar. Konuşma terapisti değerlendirmesinde, bu durumun tipik fonolojik gelişim basamaklarından sapma gösterdiği ve dış dünya ile iletişimi kısıtlayan bir idiyoglossi tablosu oluşturduğu saptanmıştır.
Derin Analiz
İdiyoglossi, fonolojik ve artikülasyon düzeyinde gelişen aşırı düzeyde kendine has bir iletişim biçimidir. Genellikle erken çocukluk döneminde, özellikle ikizler arasında gözlemlenen ve 'kriptofazi' olarak da bilinen olgunun klinik karşılığıdır. Bireyler arası otonom bir bağlamda evrilen bu dil; ses birimlerinin (fonemlerin) sistematik olarak manipüle edilmesi, çarpıtılması veya tamamen yeniden yapılandırılmasıyla karakterizedir. Nörogelişimsel süreçlerde sosyal etkileşim eksikliği, akran izolasyonu veya ikizlerde görülen eşzamanlı dil edinimi dinamikleriyle tetiklenebilir. Klinik pratikte, konuşmanın fonetik anlaşılırlığını büyük ölçüde düşürdüğü için bir dil ve konuşma bozukluğu spektrumunda değerlendirilir; ancak aynı zamanda çocukların kendi aralarında geliştirdikleri yüksek düzeyli semiyotik bir uzlaşıyı da temsil eder.
Etimoloji
Antik Yunanca ἴδios (ídios: 'kendi, kişisel, kendine özgü') ve γλῶσσα (glôssa: 'dil, söyleyiş') sözcüklerinin birleşimiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kriptofazi ile eş anlamlı kullanılmakla birlikte, idiyoglossi daha geniş bir çerçevede tek bir kişi tarafından üretilen idiosinkratik dilleri de kapsar. Çocukluk çağı dil gecikmeleri ve artikülasyon bozukluklarından, kendine has sistematik bir gramere ve karşılıklı anlaşılırlığa sahip olmasıyla ayrılır.