Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İki Uçlu Derecelendirme Ölçeği

Bipolar Rating Scale

Tanım

Alt ve üst terimleri birbirinin zıttı olan yanıt seçenekleri dizisinden oluşan psikometrik ölçüm aracı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir yerindeki çalışan motivasyonunu ölçen araştırmacı, 1'den 7'ye kadar giden bir ölçek kullanır; burada 1 'aşırı derecede düşük motivasyon'u, 7 ise 'aşırı derecede yüksek motivasyon'u temsil ederken, 4 nötr noktayı işaret eder.

Derin Analiz

Psikometri ve istatistiksel veri toplama süreçlerinde, katılımcıların tutum, motivasyon veya algı düzeylerini değerlendirmek amacıyla kullanılan iki uçlu derecelendirme ölçekleri, süreklilik arz eden bir yapının zıt kutuplarını (örneğin çok güçlü - çok zayıf) merkeze göre derecelendirir. Tek kutuplu (unipolar) ölçeklerden farklı olarak, sıfır noktası veya nötr bir orta nokta etrafında hem olumlu hem de olumsuz yönlü değerlendirmeye imkan tanır. Bu yapı, varyans analizlerinde daha geniş bir dağılım elde edilmesini sağlasa da, katılımcıların değerleri seçme eğilimi (central tendency bias veya extreme response bias) gibi psikometrik yanılgılara karşı dikkatli bir format tasarımı gerektirir.

Etimoloji

Latince 'bi-' [iki] + 'polus' [kutup] kelimelerinin birleşimiyle türetilmiş olup, zıt uçlara sahip yapıları ifade eder.

Karıştırmayın

Tek kutuplu derecelendirme ölçeği (unipolar rating scale) ile sıklıkla karıştırılır; unipolar ölçekler yalnızca bir özelliğin yokluğundan varlığına doğru (0'dan maksimuma) ölçüm yaparken, bipolar ölçekler iki zıt yönlü kutbu barındırır.