Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkonomani

İconomania

Tanım

Görselleri ve imgeleri biriktirme ve onlara tapınma derecesinde bağlanma ile karakterize edilen patolojik dürtü.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırklı yaşlarında bir erkek danışanın, evinin tüm odalarını, özellikle tanımadığı kişilere ait eski fotoğraflar, dergi kupürleri ve dijital ekran görüntüleriyle doldurması; bu görsellere dokunulmadığı veya yerleri değiştirildiği takdirde yoğun bir anksiyete ve panik atağı yaşaması klinikte ikonomani vakası olarak değerlendirilir.

Derin Analiz

İkonomani, nesne ilişkileri teorisi ve dürtü kontrol bozuklukları ekseninde incelenen psikopatolojik bir durumdur. Bireyin dış dünyadaki imgeler, fotoğraflar veya dijital görsellerle kurduğu bağ, normal bir estetik takdirin ötesine geçerek obsesif-kompulsif bir nitelik kazanır. Bu durum, benlik sınırlarının zayıflığı ve içsel boşluğun dışsal imgelerle ikame edilme çabasıyla doğrudan ilişkilidir. Dopaminerjik ödül mekanizmalarının görsel uyaranlar üzerinden aşırı uyarılması, bireyin nesneyi biriktirme ve ona atfettiği mistik ya da psikolojik güçle tatmin sağlamasına yol açar.

Etimoloji

Yunanca 'eikōn' [ikon, tasvir, görüntü] + 'mania' [aşırı düşkünlük, çılgınlık, delilik] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Biriktiricilik bozukluğu (hoarding disorder) ile sıklıkla karıştırılır; ancak ayırt edici nokta, ikonomanide odak noktasının nesnelerin işlevsel veya maddi değeri değil, spesifik olarak 'görsel imge' niteliği taşıması ve adeta tapınma nesnesine dönüştürülmesidir.