İlişkisel Öğrenme Kuramı
Associationistic Learning Theory
Tanım
Zihinsel süreçlerin ve davranışların, uyarıcılar ile tepkiler ya da farklı fikirler arasındaki bağların kurulması ve güçlendirilmesi yoluyla gerçekleştiğini savunan öğrenme kuramıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Pavlov'un köpekle yaptığı klasik deneyde zil sesi (nötr uyarıcı) ile et tozunun (koşulsuz uyarıcı) defalarca ard arda sunulması sonucunda köpeğin sadece zil sesine salya tepkisi vermesi, ilişkisel öğrenme kuramının ampirik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Tarihsel olarak British Empiricism (İngiliz Deneyciliği) felsefesine dayanan bu kuram, zihnin boş bir levha (tabula rasa) olarak dünyaya geldiğini ve deneyimler yoluyla kazanılan izlenimlerin birbirleriyle ilişkilendirilerek karmaşık yapıları oluşturduğunu öne sürer. Bilişsel bilimler ve davranışçılık ekseninde, klasik ve edimsel koşullanma süreçlerinin temel mekanizmalarını açıklar. Nöral düzeyde ise bu kuram, Donald Hebb'in 'birlikte ateşlenen nöronlar birbirine bağlanır' (cells that fire together, wire together) ilkesiyle, uzun süreli potansiyasyon (LTP) ve sinaptik plastisite kavramlarıyla doğrudan örtüşür.
Etimoloji
Latince 'associatio' (birlikte getirme, bağlama) ve 'theoria' (inceleme, bakış) sözcüklerinden türetilmiştir. Kökeni Aristoteles'in anımsama yasalarına (çağrışım ilkeleri) dayanır.
Karıştırmayın
Gestalt öğrenme kuramı ile sıklıkla karıştırılır; Gestalt bütünün parçaların toplamından farklı olduğunu savunurken, ilişki kuramcıları zihinsel yapıların atomistik parçaların birleşimiyle oluştuğunu savunur.