Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İncendiarism

İncendiarism

Tanım

Piromani bozukluğunun tarihsel literatürdeki daha eski ve klinik öncesi adlandırması.

Örnek Vaka / Uygulama

Onaltıncı yüzyıl adli tıp raporlarında ve erken dönem psikiyatri metinlerinde, patolojik yangın çıkarma vakaları 'incendiarism' başlığı altında incelenir ve bireyin kundaklama eylemi sırasındaki mental durumu değerlendirilirdi.

Derin Analiz

Tarihsel psikiyatri ve kriminoloji literatüründe 'incendiarism', bireylerin yangın çıkarma dürtülerine karşı direnç gösterememesi durumunu tanımlamak için kullanılmıştır. Günümüz nosolojisinde DSM-5 kapsamında bir dürtü kontrol bozukluğu olarak yer alan piromani ile anlamlı kabul edilir; ancak terim zamanla klinik bir tanı kategorisinden çıkarak daha çok adli tıp ve yasal bağlamlarda kundaklama suçunu ifade eden bir kavrama evrilmiştir. Nörobiyolojik açıdan ön lob işlev bozuklukları, dürtü regülasyonunda rol oynayan serotonerjik sistem yetersizlikleri ve ödül-ceza döngüsündeki dopaminerjik dengesizliklerle ilişkilendirilmiştir.

Etimoloji

Latince 'incendere' (yakmak, tutuşturmak) fiilinden türetilmiş olup, tarihsel olarak kasten mülk veya nesne ateşe verme eylemini ifade eder.

Karıştırmayın

Kundaklama (Arson) ile sıklıkla karıştırılır; arson hukuki ve cezai bir suç tanımıyken, incendiarism bu eylemin altında yatan psikopatolojik dürtüyü ifade eden tarihi bir terimdir.