İridoloji
İridology
Tanım
Bireyin göz irisindeki renk varyasyonlarını, desenleri ve dokusal özellikleri inceleyerek genel sağlık durumunu ve bedensel bozuklukları teşhis etmeyi iddia eden tartışmalı bir alternatif tıp yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir alternatif tıp uygulayıcısının, danışanın irisindeki koyu bir lekeyi karaciğer disfonksiyonu olarak yorumlaması, ancak aynı danışanın tıbbi tetkiklerinde karaciğerinin tamamen sağlıklı çıkması iridolojinin ampirik temelden yoksunluğunu gösteren tipik bir vakadır.
Derin Analiz
İridoloji, ampirik kanıtlardan yoksun olması ve bilimsel geçerlilik kriterlerini karşılayamaması nedeniyle psikometri ve tıp otoriteleri tarafından sahte bilimin (pseudoscience) tipik bir örneği olarak sınıflandırılır. Yöntemin savunucuları, iris üzerindeki topografik bölgelerin insan vücudunun farklı organlarına karşılık geldiğini öne süren iridoloji haritaları kullanırlar. Ancak körleme testler ve kontrollü klinik araştırmalar, iridolojinin herhangi bir hastalığı veya patolojik durumu tespit etmede şanstan daha üstün bir başarı oranına sahip olmadığını defalarca kanıtlamıştır. Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, iridolojiye olan inanç çoğunlukla apofeni (rastgele veriler arasında anlamlı örüntüler görme eğilimi) ve doğrulama yanlılığı (confirmation bias) gibi bilişsel yanılsamalarla açıklanmaktadır.
Etimoloji
Yunanca 'iris' [göz bebeğini çevreleyen renkli halka, gökkuşağı] + 'logos' [bilim, çalışma] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Oftalmoloji ve optometri gibi gözün yapısını ve hastalıklarını kanıta dayalı bilimsel yöntemlerle inceleyen tıp disiplinleri ile karıştırılmamalıdır; iridoloji tıbbi bir göz muayenesi değil, alternatif bir inanç sistemidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Alternatif Tıp
Alternative Medicine
Bilimsel kanıta dayalı tıp uygulamalarının yerine geçen, ampirik doğrulama ve kontrollü klinik deneylerden yoksun tedavi yöntemleri bütünü.
İncele
Doğrulama Yanlılığı
Confirmation Bias
Bireyin önceden var olan inançlarını, hipotezlerini veya beklentilerini destekleyen bilgileri seçici olarak arama, hatırlama ve bu yönüyle doğrulayan kanıtlara aşırı değer atfederken çelişkili verileri görmezden gelme eğilimidir.
İncele