İyileştirici Tazminat
Curative Damages
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Oğlu hemzemin geçit kazasında hayatını kaybeden bir ailenin, demiryolu şirketine karşı açtığı medeni hukuk davasında kazandıkları tazminatı, hemzemin geçit güvenliğini artıran bir sivil toplum kuruluşuna bağışlaması.
Derin Analiz
Hukuk psikolojisi ve adli psikoloji bağlamında, cezalandırıcı tazminat (punitive damages) ile telafi edici tazminat (compensatory damages) kavramlarından ayrı bir motivasyonla ortaya çıkmıştır. İlk olarak 1995 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Ohio eyaletindeki bir dava ile literatüre giren bu kavram, bireysel intikam veya salt cezalandırma dürtüsünü bypass ederek toplumsal onarımı hedefler. Psikolojik açıdan, travma veya kayıp yaşayan bireylerin adalet arayışını 'altruistic surplus' (özgecil artı-değer) mekanizmasıyla kanalize eder. Davacının elde ettiği parasal kazanç yerine toplumsal bir iyileşme (problem curing) görmesi, yas sürecini veya adalet tatminini nörobiyolojik olarak ödül devreleri üzerinden farklı bir homeostazla dengeler.
Etimoloji
Latince 'curare' (bakım yapmak, iyileştirmek, tedavi etmek) fiilinden türetilen 'curativus' ve İngilizce 'damages' (tazminat, zarar ziyan) kelimelerinin birleşiminden oluşan hukuki ve adli psikoloji terimi.
Karıştırmayın
Cezalandırıcı tazminat (punitive damages) ve telafi edici tazminat (compensatory damages). Ayırt edici fark: Telafi edici tazminat davacının kaybını karşılar, cezalandırıcı tazminat sanığı caydırmayı amaçlar, iyileştirici tazminat ise toplumsal bir sorunu çözmek için üçüncü taraf bir hayır kurumuna fon sağlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Cezalandırıcı Tazminat
Cezalandırıcı Tazminat
Punitive Damages / Vindicatory Damages
🔹 1. (punitive damages): Hukuki bir davada davalının kasıtlı, kötü niyetli veya aşırı ihmalkar eylemlerini cezalandırmak ve benzer suçların işlenmesini caydırmak amacıyla, telafi edici tazminata ek olarak hükmedilen para cezasıdır. 🔹 2. (vindicatory damages): Bir bireyin anayasal veya yasal haklarının ihlal edilmesi durumunda, zararın telafisinden ziyade ihlal edilen hakkın değerini onaylamak ve teyit etmek amacıyla hükmedilen parasal tazminat.
İncele
Adli Psikoloji
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele