Jiryan
Jiryan
Tanım
Hindistan kültürüne özgü bir sendrom olup, idrarla birlikte sperm veya hayati sıvıların istem dışı kaybına atfedilen endişe, yorgunluk ve somatik belirtilerle karakterizedir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki erkek hasta, idrar yaparken meni geldiğini fark ettiğini ve bunun vücudundaki tüm enerjiyi tükettiğini düşünerek aşırı halsizlik, çarpıntı ve uykusuzluk şikayetleriyle kliniğe başvurmuştur. Yapılan tıbbi tetkiklerde herhangi bir ürolojik patoloji saptanamamıştır.
Derin Analiz
Kültüre özgü bozukluklar (culture-bound syndromes) kategorisinde yer alan jiryan, bireyin semen kaybı korkusu (dhat sendromuna benzer biçimde) etrafında şekillenen yoğun anksiyete, depresif duygu durum ve otonom sinir sistemi hiperaktivitesi ile kendini gösterir. Biyolojik bir patolojiden ziyade, Güney Asya'daki kültürel fizyoloji ve 'hayati öz' inançlarının somatizasyon yoluyla bedenselleşmesidir. ICD-10 ve DSM-5 tanı kriterlerinde kültürel bir görünüm olarak ele alınır.
Etimoloji
Hint-Aryan dillerinden (Urçe/Hintçe kökenli) gelen, aşırı idrar veya meni atılması yoluyla hayati sıvıların kaybından kaynaklanan fiziksel ve ruhsal güçsüzlük inancını belirten kültüre özgü bir terim.
Karıştırmayın
Dhat sendromu ile sıklıkla karıştırılır; her ikisi de semen kaybı korkusunu içerse de jiryan daha spesifik olarak idrarla birlikte sıvı kaybı algısına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Dhat Sendromu
Dhat
Özellikle Hint alt kıtasında görülen, sperm kaybı, idrarda beyazlaşma ve buna eşlik eden şiddetli anksiyete, hipokondriyazis ve tükenmişlik hissi ile karakterize kültüre özgü bir sendromdur.
İncele
Kültüre Özgü Sendrom
Culture-specific Syndrome
Belirli bir kültürel grubun veya topluluğun üyeleri tarafından tanınan, genellikle yerel bir etiyolojik çerçeveye sahip ve Batı psikiyatrik nosolojisinde doğrudan karşılığı bulunmayan, coğrafi ve kültürel olarak sınırlı klinik belirtiler kümesidir.
İncele