Karşılıklı Dışlama Varsayımı
Mutual Exclusivity Assumption
Tanım
Çocukların, bir nesnenin yalnızca tek bir kategori etiketine sahip olduğu varsayımıyla, yeni bir etiket duyduklarında bunu bildikleri nesnenin tamamı yerine henüz bilmedikleri bir parçasına veya özelliğine atfetme eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
İki yaşında bir çocuğun önünde bir elma ve daha önce hiç görmediği garip şekilli bir aparat durmaktadır. Annesi ona 'Bana tiveri ver' dediğinde, çocuk elmanın adını bildiği için 'tiver' kelimesinin elmayı değil, o yabancı nesneyi temsil ettiğini anlar ve yeni sözcüğü hızla o nesneyle eşleştirir.
Derin Analiz
Dil edinim sürecinde bilişsel yükü azaltan ve sözcük dağarcığı patlamasını (vocabulary spurt) hızlandıran doğuştancı bir buluşsal yöntemdir (heuristics). Çocuk, halihazırda 'köpek' olarak etiketlediği bir hayvan için yabancı bir terim duyduğunda, karşılıklı dışlama varsayımı sayesinde bu yeni kelimenin köpeğin tamamına değil, örneğin 'tasma' veya 'kuyruk' gibi spesifik bir kısmına ait olduğunu çıkarır. Bu mekanizma, referens belirsizliğini ortadan kaldırarak hızlı eşleme (fast mapping) sürecine doğrudan hizmet eder.
Etimoloji
Latince 'mutuus' (karşılıklı, ortaklaşa) ve 'exclusivus' (dışlayan, hariç tutan) köklerinden türetilmiş olup, bilişsel bilimlerde kategorik dışlayıcılığı ifade eder.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Hızlı Eşleme
Hızlı Eşleme
Fast Mapping
Küçük çocukların, yeni duydukları bir kelimeyi sadece bir veya iki kez maruz kalma sonrasında zihinsel sözlüklerine hızla kaydetme ve anlamlandırma becerisi.
İncele
Taksonomik Varsayım
Taksonomik Varsayım
Taxonomic Assumption
Çocukların yeni bir sözcüğün yalnızca tek bir nesneyi değil, tematik olarak ilişkili nesneler yerine aynı kategorideki benzer nesneleri de kapsadığını varsayma eğilimi.
İncele