Kategorik Buyruk
Categorical İmperative
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir etik ikilemde, bir danışanın sırrını saklamanın toplumsal bir yıkım getireceği durumlarda bile yalan söylememe ilkesini evrensel bir yasa olarak benimseyip benimsemediğini irdeleyen bir karar alma süreci, kategorik buyruğun uygulamalı bir örneğidir.
Derin Analiz
Ahlak felsefesi ve ahlaki gelişim psikolojisinde (özellikle Lawrence Kohlberg'in post-geleneksel ahlak evresi çalışmalarında) temel bir yapı taşını oluşturur. Hipotetik buyrukların ('Eğer X'i istiyorsan, Y'yi yap') aksine, kategorik buyruk hiçbir koşula, sonuca veya kişisel çıkara bağlı değildir; bizzat ahlaki iradenin rasyonel zorunluluğundan doğar. Bilişsel ve davranışsal bağlamda, bireyin karar alma süreçlerinde içselleştirdiği evrenselleştirilebilirlik testidir.
Etimoloji
Almanca 'kategorischer Imperativ' kavramının felsefi literatürdeki karşılığı olup; Yunanca 'kategorikos' (koşulsuz, keskin, nitelendirici) ve Latince 'imperare' (emretmek, buyurmak) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hipotetik buyruk (hypothetical imperative); hipotetik buyruklar belirli bir amaca ulaşmak için izlenen koşullu araçsal eylemleri içerirken, kategorik buyruk tamamen koşulsuz ve kendinde amaç olan bir ahlak yasasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Evrenselleştirilebilirlik
Evrenselleştirilebilirlik
Universalizability
Özel bir ahlaki yargının, benzer tüm durumlarda herkes için geçerli olması gereken genel bir kuralı ima ettiği etik ilke.
İncele
Ahlaki Gelişim
Ahlaki Gelişim
Moral Development
Bireyin yaşam boyu doğru ile yanlışı ayırt etme, vicdan, etik değerler ve sosyal tutumlar geliştirme sürecidir.
İncele