Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi

Katz Index Of Activities Of Daily Living

Tanım

Yaşlı bireylerin ve kronik rahatsızlığı olan kişilerin banyo yapma, giyinme, beslenme ve tuvalet gibi altı temel öz bakım işlevindeki bağımlılık düzeyini değerlendiren gözlem temelli bir ölçektir.

Örnek Vaka / Uygulama

78 yaşında Alzheimer tanısı konulan bir hastanın bakım sürecinde, hastanın kendi başına banyo yapamadığı, düğmelerini ilikleyemediği ancak kaşıkla yemek yiyebildiği gözlemlenerek Katz İndeksi üzerinden puanlanır; elde edilen skor, hastanın evde bakım ihtiyacının derecesini belirlemede kullanılır.

Derin Analiz

Klinik gerontoloji ve rehabilitasyon süreçlerinde hastanın işlevsel bağımsızlığının ampirik olarak izlenmesini sağlar. Ölçüm; banyo, giyinme, tuvalet kullanımı, transfer (hareketlilik), idrar/gaita kontrolü (kontinans) ve beslenme olmak üzere altı temel parametreyi hiyerarşik bir düzende ele alır. Temel temel ölçümler, zaman içindeki gerilemeyi veya iyileşmeyi saptamak için referans noktası sunar.

Etimoloji

1963 yılında Amerikalı hekim ve geriatrist Sidney Katz (ö. 2012) tarafından geliştirilmiş olup, soyadını ve İngilizce 'Index' (gösterge/ölçüm) kelimesini taşımaktadır.

Karıştırmayın

Lawton-Brody Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (IADL) ile sıklıkla karıştırılır; Katz İndeksi yemek pişirme, alışveriş gibi karmaşık görevleri değil, en temel fizyolojik ve öz bakım becerilerini ölçer.