Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Keşifsel Prosedür

Exploratory Procedure

Tanım

Bireylerin dokunma duyusunu optimize ederek nesnelerin fiziksel özelliklerini (sertlik, doku, sıcaklık vb.) algılamak amacıyla ellerini ve parmaklarını istemsiz veya bilinçli olarak hareket ettirme stratejileridir.

Örnek Vaka / Uygulama

Karanlık bir odada çekmecede anahtar arayan bir kişinin, parmak uçlarını yüzey üzerinde hızlıca gezdirerek metalik dokuyu ve tırtıklı kenarları ayırt etmek için istemsizce lateral hareketler (kaydırma) ve basınç uygulaması birer keşifsel prosedür örneğidir.

Derin Analiz

Dokunma ve somatosasöz algı alanında, Kanadalı psikolog Susan J. Lederman ve Amerikalı psikolog Roberta L. Klatzky tarafından 1987 yılında literatüre kazandırılmıştır. Keşifsel prosedürler, haptik algının bilişsel ve motor temellerini oluşturur. Birey, nesnenin geometrik veya maddesel niteliğini çözmek için motor çıktısını anlık olarak modifiye eder; örneğin bir yüzeyin pürüzlülüğünü anlamak için işaret parmağını kaydırır (lateral motion) veya sertliğini test etmek için baskı uygular (pressure). Bu süreç, primer somatosasensoriyel korteks ile premotor alanlar arasındaki dinamik geri bildirim döngüleriyle koordine edilir.

Etimoloji

Latince 'explorare' (araştırmak, incelemek, keşfetmek) fiilinden türetilmiş 'exploratory' sıfatı ile Latince 'procedere' (ilerlemek, adım atmak) kökünden gelen 'procedure' kelimesinin birleşimiyle oluşmuştur.

Karıştırmayın

Pasif dokunma (passive touch) ile sıkça karıştırılır; pasif dokunmada uyarıcı ten üzerine konur ve motor keşif yoktur, keşifsel prosedür ise aktif dokunma (active touch) gerektirir.