Kıdemli Vatandaş
Senior Citizen
Tanım
Genellikle emeklilik yaşına ulaşmış (genellikle 65 yaş ve üzeri) ileri yaştaki bireyleri tanımlamakta kullanılan sosyolojik ve demografik terim.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşındaki emekli bir mühendis olan Ahmet Bey, aktif iş yaşamını sonlandırdıktan sonra toplumsal bağlarını korumak amacıyla yerel bir toplum merkezinde genç mühendislere mentörlük yapmaya başlamış ve haftada iki gün gönüllü danışmanlık hizmeti sunarak sosyal entegrasyonunu sürdürmüştür.
Derin Analiz
Gerontoloji, sosyal psikoloji ve halk sağlığı disiplinlerinde 'kıdemli vatandaş' kavramı, yalnızca kronolojik bir yaş sınırını (genellikle 65 yaş ve üzeri) ifade etmekle kalmaz; aynı zamanda bireyin yaşam döngüsündeki işlevsel, ekonomik ve sosyal statü değişimlerini de kapsar. Emeklilik olgusuyla birlikte gelen bu statü, bireylerin bilişsel esneklik, sosyal roller ve özerklik algılarında yeniden yapılanmayı zorunlu kılar. Bilişsel gerontoloji açısından, bu gruptaki bireylerin akışkan zekalarında (fluid intelligence) doğal bir yavaşlama görülürken, biriken yaşam deneyimine dayalı kristalize zeka (crystallized intelligence) ve duygu düzenleme kapasiteleri genellikle en üst düzeyde seyreder. Toplumsal politikalar ve yaşlılık psikolojisi, bu dönemi bir gerileme olarak değil, Erikson'un psikososyal gelişim kuramında 'benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk' krizinin çözüldüğü, üretkenliğin ve bilgelikli aktarımın merkezde olduğu bir evre olarak ele alır.
Etimoloji
Latince 'senior' (daha yaşlı, kıdemli, karşılaştırma sıfatı senex [yaşlı] kelimesinden) ve Anglo-Fransızca 'citean' (şehir sakin, yurttaş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Geriatrik Hasta (tıbbi ve klinik bir tanımı ifade ederken, kıdemli vatandaş daha çok sosyolojik ve demografik bir statüdür); Yaşlılık (tüm yaşam evresini kapsayan biyolojik bir süreçtir).
Keşfetmeye Devam Edin
Gerontoloji
Gerontoloji
Gerontology
İleri yetişkinlik dönemini ve yaşlanma sürecini biyolojik, psikolojik ve sosyolojik boyutlarıyla ele alan interdisipliner bilim dalıdır.
İncele
Başarılı Yaşlanma
Başarılı Yaşlanma
Successful Aging
Hastalık ve sakatlıktan kaçınma, yüksek bilişsel ve fiziksel kapasiteyi koruma ve yaşamla aktif etkileşimi sürdürme süreci.
İncele
Kristalize Zeka
Kristalize Zeka
Crystallized İntelligence (crystallized Ability)
Bireyin yaşam boyu edindiği bilgileri, kültürel birikimi ve öğrenilmiş becerileri kullanarak problem çözme yeteneğidir.
İncele