Konasyon
Conation
Tanım
Bilgi, duygu ve güdüleri eyleme dönüştüren proaktif irade ve çaba bileşenidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir öğrencinin sınavda başarılı olmak için gereken teorik bilgiye (biliş) sahip olması ve başarılı olmayı çok istemesi (duyuş), onun gece yarısına kadar masada kalıp çalışmaya devam etmesini sağlayan iradi çabayı, yani konasyonu tetikler.
Derin Analiz
Zihnin geleneksel üçlü modelinde (biliş, duyuş, konasyon) iradi ve eylemsel boyutu temsil eder. Motivasyonun alışkanlığa dayalı olmayan, bilinçli ve yönlendirilmiş çaba kısmını ifade eder. Bilişsel süreçlerle (ne bildiğimiz) ve duyuşsal süreçlerle (ne hissettiğimiz) yakın etkileşim içindedir ancak bunlardan farklı olarak doğrudan niyetli bir çaba ve sebat gerektirir. Psikolojide uzun süre göz ardı edilmiş olsa da, hedefe yönelik davranışların sürdürülmesinde ve tutumların davranışsal bileşeninin açıklanmasında kritik bir işleve sahiptir.
Etimoloji
Latince 'conatio' (çaba göstermek, kalkışmak, teşebbüs etmek) fiilinden ve 'conari' (denemek, çabalamak) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Motivation (Motivasyon ile temel farkı; motivasyon genel yönelimi ve dürtüyü kapsarken, konasyon doğrudan eyleme geçiren ve sebat ettiren zihinsel enerjidir.) ve Cognition (Biliş ile farkı; biliş anlama ve bilgi işlemeyle ilgilidir, konasyon ise bu bilginin eyleme dönüştürülmesidir.)