Kontrol Düzeni
Control Order
Tanım
Ergonomide, bir kontrol veya girdi aygıtının çalıştırılması ile ekranda ortaya çıkan sonuç arasındaki işlevsel ilişki türü.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hava trafik kontrolörünün radar ekranındaki uçak konumlarını yönetmek için kullandığı izleme topunun (trackball), cihazın fiziksel konumunu doğrudan ekrandaki imleç konumuyla eşlemesi (pozisyon kontrolü) veya ekranı kaydırmak için kullanılan joystick'in basıldığı yön ve şiddette ekranı kaydırma hızı üretmesi (hız kontrolü).
Derin Analiz
Ergonomi ve insan-bilgisayar etkileşimi alanında, sistem performansını ve bilişsel yükü doğrudan etkileyen kritik bir mekanizmadır. Kullanıcının girdi cihazına (joystick, fare, direksiyon vb.) uyguladığı kuvvet veya hareket ile bu girdinin ekrandaki görsel çıktı üzerindeki karşılığı arasındaki matematiksel ve uzamsal bağı tanımlar. Örneğin pozisyon kontrolünde, cihazın konumu doğrudan imlecin konumunu belirlerken; hız kontrolünde, cihazın sapma miktarı imlecin hareket hızını tayin eder. Bu eşleşmenin bilişsel uyumu, operatörün reaksiyon süresini ve hata oranını doğrudan belirler.
Etimoloji
İngilizce 'control' (denetim, yönetim, Latincesi 'contrarotulus' [karşı kütük/kayıt]) ve 'order' (düzen, emir, Latincesi 'ordo' [sıra, dizi]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Hukuki ve siyasi bağlamdaki 'terörle mücadele amaçlı seyahat ve özgürlük kısıtlayıcı idari emir' kavramı ile karıştırılmamalıdır; bu madde tamamen ergonomik ve bilişsel mühendislik tanımını baz alır.