Konuşma Onarımı
Conversational Repair
Tanım
İletişim sırasında ortaya çıkan işitme, anlama veya ifade etme sorunlarını gidermek amacıyla konuşmacı veya dinleyici tarafından devreye sokulan düzeltme mekanizmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sosyal ortamda konuşurken kişinin tam söyleyeceği kelimeyi bulamayarak cümlesini yarıda kesmesi ('Yani, geçen hafta... şey, salı günü...') ve ardından ifadeyi düzelterek konuşmaya devam etmesi, 'kendinden kaynaklı kendin onarım' (self-initiated self-repair) için net bir örnektir.
Derin Analiz
Edimbilim ve psikodilbilim bağlamında konuşma onarımı, insan etkileşiminin akışını ve karşılıklı anlaşılabilirliğini koruyan hayati bir bilişsel-davranışsal süreçtir. Emanuel Schegloff, Gail Jefferson ve Harvey Sacks'ın öncülüğünü yaptığı Konuşma Çözümlemesi çerçevesinde incelenir. Onarım süreci, hatayı kimin başlattığına (kendiliğinden ya da başkası tarafından) ve hatayı kimin düzelttiğine (konuşmacı ya da dinleyici) bağlı olarak dört ana kategoride incelenir. Bilişsel yükün arttığı durumlarda veya nörogelişimsel bozukluklarda (örneğin pragmatik dil bozuklukları veya otizm spektrum bozukluğu) onarım mekanizmalarının sıklığı ve işlevselliği belirgin biçimde değişebilir.
Etimoloji
İngilizce 'conversational' (konuşmaya dayalı, Latincesi 'conversari' [birlikte yaşamak, dönmek]) ve 'repair' (düzeltmek, onarmak, Eski Fransızca 'reparer' [yeniden hazırlamak, iyileştirmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Konuşma akıcılığı bozuklukları (kekemelik) ile karıştırılabilir; ancak onarım, patolojik bir takılmadan ziyade normal dil kullanımının evrensel ve stratejik bir düzenleme aracıdır.