Edimbilim
Pragmatics
Tanım
Dilin biçimsel ve yapısal özelliklerinden ziyade, bağlam içindeki işlevsel iletişim özelliklerini ve kullanıcıların niyet ile perspektiflerini inceleyen dilbilim ve bilişsel bilim dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hastane odasında, bir doktorun hastaya 'Pencereyi açar mısınız?' demesi, biçimsel olarak bir soru cümlesidir; ancak edimbilimsel bağlamda bu ifade bir bilgi talebi değil, 'Çok sıcak, lütfen pencereyi aç' yönünde dolaylı bir rica (konuşma eylemi) olarak anlaşılır.
Derin Analiz
Edimbilim, dilin yalnızca kelime dağarcığı ve gramer kurallarından ibaret olmadığını, asıl anlamın ifade edildiği sosyal ve bilişsel bağlamla şekillendiğini inceler. Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, dinleyicinin konuşmacının niyetini zihinselleştirme becerisini (zihin kuramı) ve örtük mesajları çözme kapasitesini (çıkarım süreci) merkeze alır. Semantik (anlambilim) kelimelerin sözlüksel ve bağlamdan bağımsız anlamıyla ilgilenirken, edimbilim 'söylenen' ile 'kastedilen' arasındaki uçurumu bilişsel mekanizmalar ve sosyal ipuçları aracılığıyla köprüler. Klinik bağlamda, otizm spektrum bozukluğu veya pragmatik dil bozukluğu gibi durumlarda bireylerin bu incelikli bağlamsal ipuçlarını ve mecazi anlamları anlamakta zorlandıkları görülür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Anlambilim (Semantics) ile sıklıkla karıştırılır. Anlambilim kelimelerin ve cümlelerin soyut, bağlamdan bağımsız anlamını incelerken; edimbilim aynı cümlenin farklı bağlamlarda ve farklı niyetlerle taşıdığı pratik ve işlevsel anlamı inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Anlambilim
Anlambilim
Semantic
Sözcüklerin, tümcelerin ve diğer simgesel yapıların anlamını, bunların birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyen dilbilimsel ve bilişsel alan.
İncele
Zihin Kuramı
Zihin Kuramı
Theory Of Mind
Bireyin, kendisinden bağımsız bir zihne sahip olduğunu; başkalarının niyet, arzu, inanç ve duygularının kendi içsel dünyasından farklı olabileceğini kavrama ve bu doğrultuda davranışlarına anlam verme bilişsel kapasitesidir.
İncele