Kromatik Adaptasyon
Chromatic Adaptation
Tanım
Renkli bir uyarana uzun süre maruz kalındığında, o belirli renge karşı duyarlılığın azalması ve görsel sistemin aydınlatma değişikliklerine uyum sağlama yeteneği.
Örnek Vaka / Uygulama
Güneşli bir öğleden sonra sarımtırak bir odadan floresan aydınlatmalı beyaz duvarlı bir odaya geçildiğinde ilk başta her şey yeşilimsi/mavi algılanır; ancak birkaç dakika içinde görsel sistem bu aydınlatmaya adapte olur ve beyaz nesneler tekrar beyaz olarak algılanmaya başlar.
Derin Analiz
Kromatik adaptasyon, insan görsel sisteminin farklı ışık kaynakları altında nesnelerin renklerini sabit tutma mekanizmasıdır. Retina düzeyindeki fotoreseptörlerin (özellikle koni hücrelerinin) uzun süreli uyarım sonucu duyarsızlaşması (bleaching ve resynthesis dengesi) ile başlar ve Lateral Genikulat Çekirdek (LGN) ile birincil görsel korteksteki (V1) sinirsel süreçlerle modüle edilir. Bu süreç, gün ışığının sıcak sarı tonlarından akkor lambaların soğuk mavi tonlarına geçişinde bile nesnelerin gerçek renklerine yakın algılanmasını (renk sabitliği) sağlar. Hesaplamalı renk modellerinde Kromatik Adaptasyon Dönüşümleri (CAT) ile matematiksel olarak modellenir.
Etimoloji
Yunanca 'chroma' [renk] sözcüğü ile Latince 'adaptare' [uydurmak, uyum sağlamak] fiilinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Renk sabitliği (Color constancy) ile sıklıkla karıştırılır. Kromatik adaptasyon, bu sabitliği sağlayan fizyolojik ve algısal mekanizmalardan biridir; renk sabitliği ise sürecin nihai bilişsel ve algısal sonucudur.