Kültüre Uyarlanmış Testler
Culture-relevant Tests
Tanım
Belirli bir kültürel bağlamın normlarına, değerlerine ve yaşam biçimine uygun olarak tasarlanmış ve uygunluk açısından taranmış psikolojik ölçme araçları.
Örnek Vaka / Uygulama
Kuzey Amerika'da geliştirilmiş bir depresyon ölçeğinde 'suçluluk duygusu' bireysel başarısızlıklar üzerinden irdelenirken, kolektivist bir toplulukta aynı yapı aile onurunu zedeleme korkusu veya somatik yakınmalar (örn. sırt ağrısı, halsizlik) üzerinden kendini gösterir. Kültüre uyarlanmış bir test, bu somatik ve ilişkisel varyansları dikkate alarak maddeleri yeniden kalibre eder.
Derin Analiz
Psikometrinin en büyük epistemolojik krizlerinden biri, Batı merkezli (WEIRD: Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic) geliştirilen ölçeklerin evrensel geçerliliğe sahip olduğu varsayımıdır. Kültüre uyarlanmış testler, bu metodolojik önyargıyı kırmak amacıyla geliştirilmiştir. Yalnızca dilsel çeviri (adaptation) yapmak yeterli değildir; yapının (construct) o kültürel evrendeki karşılığı, sembolik anlamı ve dışavurum biçimi psikometrik analizlerle yeniden yapılandırılmalıdır. Psikometrik eşdeğerlik (metric equivalence) sağlanmadığında, elde edilen puanlar bireyin psikolojik gerçekliğini değil, testin kültürel yabancılığını ölçer.
Etimoloji
Latince 'cultura' (ekmek, toprakla uğraşmak, bakım) kökünden türetilen kültür kelimesi ile Latince 'testum' (pişmiş toprak kap, sınama kabı) kökünden gelen test sözcüğünün birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Kültür-bağımsız testler (culture-free tests) ile sıklıkla karıştırılır. Kültür-bağımsız testler tamamen kültürel etkiden arındırılmış olduğunu iddia eder (ki bu psikometrik olarak imkansıza yakındır), kültüre uyarlanmış testler ise kültürel bağlamı reddetmek yerine onu ölçümün merkezine bilinçli bir değişken olarak entegre eder.